فرهنگ سیاسی برآمده از جنبش های سیاسی و مدنی در خاورمیانه عربی پس از سال 2011

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی تمام وقت دانشگاه آزاد اسلامی واحد پرند و رباط کریم

چکیده

فرهنگ سیاسی مردمان و مشروعیت سیاسی حاکمان همواره از یک رابطه مستقیم بهره مند بوده است.آنجاکه فرهنگ سیاسی تمایل به تبعیت مردم از حاکمان دارد،مشروعیت سیاسی دولتها تبعاً شکننده و نا استوار هستند و آنجائیکه فرهنگ سیاسی مشارکتی وجود دارد مردم از طریق انتخابات آزاد و مشارکت سیاسی دوام مشروعیت دولتهارا رقم می زنند.این مقاله با بررسی فرهنگ سیاسی مردم در خاورمیانه عربی پس از اتفاقات سال 2010 که مبتنی برفرهنگ سیاسی محدود- تبعی بود بر این باور است که در نتیجه تحولات و اعتراض های مدنی و سیاسی مردم منطقه خاورمیانه عربی نهایتاً توانستند از طریق نهادینه شدن فرهنگ سیاسی تبعی- مشارکتی دولت هایی با درصد بالایی از مشروعیت سیاسی را در منطقه بوجود آورند. فرهنگ سیاسی از موضوع های جدیدی است که در دوره معاصر در جامعه شناسی از آن بحث می شود و مطالعه فرهنگ سیاسی خاورمیانه عربی از موضوع های جامعه شناسی خاورمیانه به شمار می رود. در دهه اخیر، برای شناخت فرهنگ سیاسی خاورمیانه، دیدگاه های گوناگونی از سوی پژوهشگران ارایه شده است. در این زمینه، با توجه به جنبه های فردی و جمعی فرهنگ سیاسی، رهیافت روان شناختی و اجتماعی، دو رهیافت اصلی نویسندگان بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The political culture emerging from the political and civil movements in the Arab Middle East after 2011

نویسنده [English]

  • karim nouri
مدرس
چکیده [English]

بهار عربی یا به تعبیری بیداری اسلامی، به انقلاب‌ها، خیزش‌ها و اعتراضات در جنوب غربی آسیا و شمال آفریقا در سال‌های ۲۰۱۰ گفته می‌شود که تاکنون ادامه دارد. این اعتراضات بدان سبب که درکشورهای عرب در حال پیگیری است با عنوان بهار عربی یاد می‌شود.تا به امروز مجموعه‌ای بی‌سابقه و در حال جریان از قیام‌ها، راهپیمایی ها و اعتراضات در کشورهای خاورمیانه ی عربی (عمدتاً عرب‌نشین شمال آفریقا وجنوب غرب آسیا) صورت گرفته‌است.برخی صاحب نظران، فرهنگ سیاسی خاورمیانه عربی را به دلیل دارا بودن عناصری از جمله فردگرایی، سلطه پذیری، تقلید، انزواطلبی و نبود روحیه جمعی و حزب گرایی در تقابل با فرهنگ سیاسی توسعه یافته می دانند. برخی دیگر، افزون بر این عناصر بر این باورند که عناصر مانند عدالت طلبی، خیر خواهی و وفاداری به رهبران و از جان گذشتگی در فرهنگ سیاسی خاورمیانه عربی وجود دارد. در این پژوهش تلاش شده است در ترسیم فرهنگ سیاسی در دو دوره پیش و پس از تحولات خاورمیانه عربی پس از سال 2010، گرایش های مردم به نظام سیاسی در سه سطح نظام، فرآیند و سیاست گذاری کاویده شود.بررسی تحولات میدانی و آثار آن در جوامع و دولت های خاورمیانه عربی بویژه در کشورهای لیبی،یمن،سوریه،مصر وتونس از مقاصد واهداف اصلی این مقاله است.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Political Culture
  • Political Legitimacy
  • the Arab Middle East
  • political and social movements