شکل گیری نظام پارلمانتاریسم در ایران: زمینه های انتقال قدرت سیاسی از قاجار به پهلوی اول

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه لرستان- گروه تاریخ

2 پژوهشکده امام خمینی تهران

چکیده

هدف مقاله حاضر، بررسی پیامدهای نظام مشروطه پارلمانی و زمینه های تاریخی انتقال قدرت از قاجاریه به پهلوی اول می باشد. با وقوع انقلاب مشروطیت، ساختارحاکم با باورهای سنتی خود در برابر تغییرات در مناسبات قدرت جایگزین دستخوش نابسامانی سیاسی گردید. عدم تطابق نظم سنتی با الگوهای جدید، فراهم نبودن شرایط عینی و ذهنی جامعه سبب بروز آشفتگی اوضاع حکومت گردید. نظام پارلمانتاریسم، تجربه ی اولیه ایرانیان با نظام مطلقه سیاسی و فرهنگ واپس گرای سنتی قرابت معنایی نداشت. در نتیجه جامعه آبستن بی ثباتی و تمرکز زدایی لجام گسیخته و تفرفه اجتماعی گردید. لذا مقاله حاضر بر آن است با روش توصیفی – تحلیلی به تبیین زمینه های تاریخی انتقال قدرت از قاجاریه به پهلوی در این دوره گذار بپردازد. از عمده ترین یافته های پژوهش، قدرت گیری رضاخان بر اثر برهم خوردن تعادل ساختار سنتی جامعه پس از مشروطه، تمرکزگرایی و مهار نیروهای گریز از مرکز توسط رضاخان، جلب اعتماد عمومی نخبگان فکری - مذهبی و انگلستان از سوی رضاخان برای ایجاد دولتی بوروکراتیک متمرکز، ناکارآمدی حکومت قاجاریه در برطرف کردن نیازهای فزاینده جامعه، تلاش برای حفظ تمامیت ارضی و همبستگی ملی و عادی سازی بحران ها به عنوان مقدمه ای برای آرمان های مشروطه خواهی، همگی سبب تغییر و انتقال حکومت از قاجار به پهلوی گردید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The formation of a parliamentary system in the context of political transition from the Qajar to the Pahlavi First

چکیده [English]

The aim of this study was to evaluate the consequences of the parliamentary system and constitutional transfer of power from the Qajar to the Pahlavi historical context first. With the outbreak of the revolution, Sakhtarhakm with their traditional beliefs in the face of changes in power relations has undergone political turmoil was replaced. Failure to comply traditional order with new patterns, the lack of objective and subjective conditions causing turmoil was the rule. Parliamentary system, the initial experience with the Iranians divorced traditional reactionary political and cultural affinities did not mean anything. As a result of unbridled decentralization and Tfrfh pregnant with instability and social sciences. The present review is based on a descriptive - analytic method to explain the historical context of transition from the Qajar to the Pahlavi engage in this transition period. The major findings of the study, Reza Khan to power by the traditional structure of society after the constitutional balance, concentration and inhibition centrifugal forces by Reza Khan, gain public confidence in the intellectual elite - religious and England by Reza Khan to create a centralized bureaucratic state, The ineffectiveness of the Qajar government in meeting the needs of a growing community, trying to preserve its territorial integrity and national unity and the normalization of crisis as a prelude to the ideals of constitutionalism, the rule of Qajar to the Pahlavi was all change and transition.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Parliamentary system"
  • "political instability"
  • "Ghajar"
  • "coup" reign of Reza Shah "