تبیین مدیریت روانی امام خمینی در جنگ ایران و عراق با استفاده از روش تحلیل محتوا

حسینی, مجید; کیانی, محمد علی; موسوی نسب رابری, سحرالسادات

تبیین مدیریت روانی امام خمینی در جنگ ایران و عراق با استفاده از روش تحلیل محتوا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مجید حسینی ¹

محمد علی کیانی ²

سحرالسادات موسوی نسب رابری ³

¹ دانشیار دانشگاه تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی

² دانشجوی دکتری/ جغرافیای سیاسی،دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران

³ دانشجوی دکتری/ جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

مسئله اصلی در این مقاله بررسی عملیات روانی امام خمینی در دوره‌های مختلف جنگ ایران و عراق می‌باشد. روش گردآوری داده‌ها، تحلیل محتوا بوده که با استفاده از پیام‌های امام درباره جنگ به دست آمده‌اند. فرضیه تحقیق عبارت است از این که عملیات روانی امام در هر یک از دوره‌های چهارگانه جنگ (پیش از جنگ، از آغاز تا فتح خرمشهر، ازفتح خرمشهر تا پذیرش قطعنامه و پس از آن) مبتنی بر واقعیات اجتماعی جامعه و عرصه نبرد بوده است. یافته‌ها نشان داد که بین مضامین پیام‌های امام در هر یک از این دوره‌ها و مدیریت روانی جامعه و عرصه نبرد رابطه معناداری وجود داشته است. به طوری‌که در دوره اول، آگاه‌سازی سیاسی و تأثیر بر ادارک و انگیزه؛ در دوره دوم، مضامین احساسی، عاطفی و انگیزشی؛ در دوره سوم، اقناع‌سازی منطقی جبهه خودی و عملیات روانی علیه دشمن و در دوره چهارم آرام‌سازی جامعه به‌عنوان نیاز متن اجتماعی، محوریت اصلی مدیریت روانی در پیام‌های ایشان بوده‌اند. نتایج نشان داد که رابطه معنادار پیام‌های امام با نیازها و واقعیات اجتماعی جنگ، مهم‌ترین دلیل اثرگذاری گسترده عملیات روانی امام در جامعه و عرصه نبرد بوده است.

کلیدواژه‌ها

مدیریت روانی

امام خمینی

جنگ ایران و عراق

تحلیل محتوا

نمادسازی مذهبی