دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره) بحران پژوهی جهان اسلام 2981-1104 12 2 2025 06 22 Recognizing the Ideal Political Society in the Thought of Ayatollah Shahid Beheshti based on Thomas Spriggans' Crisis Theory بازشناسی جامعه سیاسی مطلوب در اندیشه آیت الله شهید بهشتی بر اساس نظریه بحران توماس اسپریگنز 721704 10.27834/CSIW.2404.1392.2.37.3 FA مسعود معینی پور استادیار مطالعات سیاسی، هیات علمی دانشگاه باقرالعلوم (ع). قم، ایران. 0000-0002-1214-1156 محمدرضا عبداله نسب گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. Journal Article 2024 04 20 Clarifying the nature and dimensions of the ideal political society has always been one of the concerns of social reformers. Basically, theorizing about the ideal political society is the result of the existing political and social disorder. Pahlavi II's era was faced with numerous political crises, which caused the opinion of social thinkers, including Ayatollah Shahid Beheshti (research problem). The following article aims to present the ideal political society in Ayatollah Beheshti's political thought with the analytical descriptive method and Thomas Spriggans's theory of crisis   (research methodology). In Shahid Beheshti's analysis, weakening is the biggest crisis of the Pahlavi era, which is rooted in the authoritarian system and the model of secular Islam (Aria Mehri). In response to the current crisis, he drew the professional political society (Imamate Ummah) as the desirable society of the occult age, which, due to its adherence to the two monotheistic concepts of right and justice, has a substantive difference in dimensions and the way of realization from the Pahlavi political society. In the professional society, as informed and responsible actors, while benefiting from political rights such as political participation, tolerance and supervision, it identifies its interest in the ideological interaction with the institution of Imamate. Shahid Beheshti's solution in the realization of a professional political society passes through the political education of the nation and political organization (finding). تبیین ماهیت و ابعاد جامعه سیاسی مطلوب، همواره از دغدغه‌های مصلحان اجتماعی بوده است. اصولاً نظریه‌پردازی درباره جامعه سیاسی مطلوب، حاصل نابسامانی سیاسی‌ـ اجتماعی موجود است. دوران پهلوی دوم با بحران‌های سیاسی متعددی مواجه بود که امعان نظر متفکران اجتماعی از جمله آیت الله شهید بهشتی را به خود وا داشت (مساله). نوشتار پیش رو با روش توصیفی‌ـ تحلیلی و نظریه بحران توماس اسپریگنز، درصدد ارائه جامعه سیاسی مطلوب در اندیشه سیاسی آیت الله بهشتی است. (روش) در تحلیل شهید بهشتی، استضعاف بزرگ‌ترین بحران عصر پهلوی است که ریشه در نظام استبدادی و الگوی اسلام سکولار (آریا مهری) دارد. وی در پاسخ به بحران موجود، جامعه سیاسی مسلکی (امت امامت) را به عنوان جامعه مطلوب عصر غیبت ترسیم نمود که به دلیل ابتنا بر دو مفهوم توحیدی حق و عدل، تمایز ماهوی در ابعاد و طریق تحقق از جامعه سیاسی پهلوی دارد. امت در جامعه مسلکی به مثابه کنش‌گرانی آگاه و مسئول، ضمن بهره‌مندی از حقوق سیاسی همچون مشارکت سیاسی، رواداری و نظارت در تعامل ایدئولوژیک با نهاد امامت، مصلحت خویش را شناسایی می‌نماید. راه حل شهید بهشتی در تحقق جامعه سیاسی مسلکی از رهگذر تربیت سیاسی امت و تشکل‌سازی سیاسی عبور می‌کند. (یافته) https://journals.abru.ac.ir/article_721704_874b520e318290152e27321ecbc3855b.pdf