دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره) بحران پژوهی جهان اسلام 2981-1104 12 2 2025 06 22 The Impact of Interpretative Thinking of the Concept of Law in the Crisis of the Constitutional Revolution تأثیر تفسیرگرایی جریان‌های فکری از مفهوم قانون بر بحران انقلاب مشروطه 725959 10.27834/CSIW.2503.1523.2.37.10 FA محمد مصطفی کیهانی دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران رشید رکابیان دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران 0000-0003-1768-6945 علی فلاحی سیف الدین استادیار گروه علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران 0000-0002-0110-1570 Journal Article 2025 03 09 More than a century ago a great revolution took place in Iran the main goal of which was to establish a government based on law. Therefore, the concept of law has been one of the fundamental and at the same time challenging concepts in the Iranian constitutional movement. The importance of the issue is such that perhaps the root of the constitutional crisis in Iran can be considered the failure to present a clear concept of law. In this context, the two religious and secular currents presented different interpretations of the concept of law, which led to the crisis of the Constitutional Revolution (Problem Statement). Based on this introduction, the present research answers this question what interpretation did the intellectual currents present of the concept of law and what impact did they have on the crisis of the Constitutional Revolution. The research hypothesis concords with a descriptive-analytical method and the method of collecting historical sources of the Constitutional period and internet sources. The thinkers of the two streams of the Constitutional Era shared the view that the principle of law was to prevent tyranny and regulate the affairs of society, but they offered different interpretations of the compatibility and incompatibility of law with Sharia. This led to the crisis of the Constitutional Revolution, in such a way that the compatibility approach not only considered the combination and sometimes the sameness between legal and Sharia provisions possible, but also ultimately gave priority to the law and its requirements. In contrast, the Shariaists, while accepting the establishment of human law considered the criterion of law to be revelation (Hypothesis). Thinkers of the movements of the Constitutional era shared the opinion that the principle of law was to prevent tyranny and regulate society's affairs, but they presented different interpretations regarding the compatibility and incompatibility of law with Sharia.Which led to the crisis of the Constitutional Revolution.<br><br> بیش از یک سده پیش انقلابی بزرگ در ایران رخ داد که هدف اصلی‌اش استقرار حکومت مبتنی بر قانون بود. بنابراین، مفهوم قانون از مفاهیم بنیادین و در عین حال چالش برانگیز در نهضت مشروطه خواهی ایران بوده است. اهمیت موضوع به آن اندازه است که شاید بتوان ریشه بحران مشروطیت در ایران را عدم توفیق در ارائه مفهومی روشن از قانون دانست. در این زمینه دوجریان شرع‌گرا وسکولار، تفسیرهای متفاوتی از مفهوم قانون ارائه کردند که بحران انقلاب مشروطه را رقم زد. (طرح مساله) به تأسّی از این مقدمه، تحقیق حاظر به این سؤال پاسخ می‌دهد «جریان‌های فکری چه تفسیری از مفهوم قانون ارائه کردند و چه تأثیری بر بحران انقلاب مشروطه گذاشتند؟» فرضیه تحقیق با روش توصیفی‌ـ تحلیلی وروش گردآوری منابع تاریخی دوره مشروطه و منابع اینترنتی پاسخ می‌دهد. متفکران دو جریان عصر مشروطه در داشتن اصل قانون برای جلوگیری از استبداد و تنظیم امور جامعه اشتراک نظر داشتند؛ اما در سازگاری و عدم سازگاری قانون با شرع، تفسیرهای متفاوتی ارائه کردند که منجر به بحران انقلاب مشروطه شد؛ به‌گونه‌ای که رویکرد سازگاری نه تنها تلفیق و گاه یکسانی را میان احکام قانونی و شرعی ممکن می‌دانست، بلکه در نهایت اولویت را به قانون و اقتضائات آن می‌داد. در مقابل شرع گرایان، ضمن پذیرش وضع قانون بشری ملاک قانون را وحی می‌دانستند. (فرضیه) https://journals.abru.ac.ir/article_725959_b78417a8e4abe35ab61a6c2f9e15e405.pdf