دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره) بحران پژوهی جهان اسلام 2981-1104 13 2 2026 06 22 Turkey's Strategic Intentions and Their Implications for the National Security of the Islamic Republic of Iran نیات راهبردی ترکیه و پیامدهای آن برای امنیت ملی جمهوری اسلامی‌ایران 736115 10.22034/csiw.2026.736115 FA ناصر پورحسن دانشیار علوم سیاسی دانشگاه آیت الله بروجردی/ ایران/ بروجرد 0000-0003-3725-930X سعید آریا پژوهشگر پسادکتری در دانشگاه آیت الله بروجردی (ره) 0009-0004-7680-3747 Journal Article 2025 07 22 Over the past decade, Turkey’s foreign policy has undergone a strategic transformation within the framework of the “Century of Türkiye” vision, aiming to redefine its role in the regional power geometry and reposition itself within the global order. This shift is grounded in the reengineering of national capabilities, the expansion of peripheral influence, and enhanced multilateral engagement. Turkey’s strategic objectives are pursued through four key pillars: institutionalizing foreign relations, reconfiguring regional security arrangements, generating geopolitical welfare, and shaping global narratives. The central research question is: How have these strategic objectives affected the regional positioning and agency of the Islamic Republic of Iran in West Asia? The study hypothesizes that Turkey’s evolving foreign policy—anchored in multilateral institution-building and human-centered diplomacy—has shifted its competition with Iran from geopolitical confrontation to symbolic, structural, and normative domains, thereby necessitating a redefinition of Iran’s regional role. Employing an analytical-comparative approach, the study reveals that bilateral competition now unfolds through emerging regional interactions and the reconstruction of power narratives. Consequently, Iran has been compelled to adopt adaptive, balancing, and reconfigurative strategies that are evident across the security, institutional, and soft-power dimensions. This trajectory underscores the need to reassess regional power dynamics through multi-level interactions and to rethink contemporary instruments of regional agency. سیاست خارجی ترکیه در دهه اخیر، در چارچوب چشم‌انداز «قرن ترکیه»، با هدف بازتعریف نقش در هندسه قدرت منطقه‌ای و بازآرایی موقعیت در نظم جهانی، دچار تحول راهبردی شده است. این تحول بر پایه بازمهندسی ظرفیت‌های ملی، گسترش نفوذ پیرامونی و تقویت کنش‌گری چندجانبه شکل گرفته و در چهار محور «نهادینه‌سازی روابط خارجی، بازآفرینی ترتیبات امنیتی، رفاه‌آفرینی ژئوپلیتیکی و معناپردازی جهانی» پیگیری می‌شود. پرسش اصلی پژوهش این بوده که انیات راهبردی چه تأثیری بر موقعیت منطقه‌ای و کنش‌گری جمهوری اسلامی ایران در غرب آسیا داشته‌است؟ فرضیه پژوهش نیز اینگونه صورت‌بندی شده است که سیاست خارجی نوین ترکیه، با تکیه بر نهادسازی چندجانبه و دیپلماسی انسان‌محور، رقابت با ایران را از سطح ژئوپلیتیکی به عرصه‌های معنایی، ساختاری و نمادین منتقل کرده و الزامات بازتعریف نقش منطقه‌ای ایران را پدید آورده است. پژوهش با رویکرد تحلیلی ـ تطبیقی، نشان می‌دهد که رقابت دو کشور در بستر تعاملات نوظهور منطقه‌ای و روایت‌سازی قدرت شکل گرفته و ایران ناگزیر به اتخاذ راهبردهای تعدیلی، موازنه‌ساز و نرم‌افزاری شده است؛ روندی که بازخوانی پویایی قدرت و بازاندیشی در ابزارهای کنش‌گری معاصر را ضروری می‌سازد.