دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)بحران پژوهی جهان اسلام2981-110413320260923Political Culture and Economic Underdevelopment in Contemporary Iran: A Focus on the Islamic Republicفرهنگ سیاسی و توسعه نیافتگی اقتصادی ایران معاصر: با تأکید بر دوره جمهوری اسلامی73821310.22034/csiw.2026.738213FAمصطفیقربانیاستادیارعلوم سیاسی، دانشکده علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، دانشگاه شهید محلاتی(ره)، قم، ایران0000-0002-0503-2496Journal Article20250816Political culture, as a latent variable, affects various dimensions of socio-political life in societies, including the quality of their economic development. Therefore, in an effort to understand the state of economic development in contemporary Iran, particularly during the period of the Islamic Republic, the question arises as to how this development has been affected by the characteristics and elements of political culture. It is assumed that, under the influence of these characteristics, the subject in Iran suffers from the problem of historical underdevelopment, which has weakened the capacity of governments and rendered them unable to formulate effective strategies for economic development. By identifying the elements of contemporary Iran's political culture, assuming their substantial continuity throughout the period of the Islamic Republic, and employing the method of "research on structural similarities" to construct ideal types of political culture and economic development, this study establishes the structural relationship between the two. The findings indicate that the conflicting, alienating, fragmented, and autocratic political culture of contemporary Iran, in which political mistrust and tribalism are prominent and the subject remains powerless in the face of other forces, renders the pursuit of economic development fragmented, disconnected, externally driven, lacking in social support, and confined to the stage of wants and needs, thereby preventing it from being meaningfully realized in practice.در تلاش برای فهم وضعیت توسعه اقتصادی در دوره ج.ا.ا، این سؤال مطرح می‌شود که متأثر از ویژگی‌هاوعناصر فرهنگ سیاسی، وضعیت توسعه اقتصادی در این دوره چگونه رقم خورده است؟ فرض برآن است که متأثر از ویژگی‌های فرهنگ سیاسی، سوژه در ایران از مشکله عدم‌تکوین تاریخی رنج می‌برد که این امر، تضعیف توانایی حکومت‌ها و ناتوانی آنها در راهبری توسعه اقتصادی در ایران معاصر را در پی داشته است. با احصای عناصر فرهنگ سیاسی ایران معاصر و مفروض گرفتن تداوم عمده آنها در دوره ج.ا.ا، اتکا به روش «تحقیق در شباهت‌های ساختاری» و ساخت انواع آرمانی از فرهنگ سیاسی و توسعه اقتصادی در ایران معاصر، ضمن اثبات روابط ساختاری میان این دو، این یافته‌ها به دست آمده که فرهنگ سیاسی متعارض، غیریت‌ساز، گسسته واستبدادپرور ایران معاصرکه درآن بی‌اعتمادی و قبیله‌گرایی سیاسی پررنگ بوده وسوژه در برابر نیروهای دیگردرمانده است، تلاش برای تحقق توسعه اقتصادی در ایران معاصر را به صورت کلنگی، منقطع، برون‌بنیان، فاقد پشتوانه اجتماعی و متوقف در مرحله خواست و نیاز و عدم‌تجلی جدی در عمل درآورده است. به همین دلیل، در دوره ج.ا.ا نیز در تداوم روندهای گذشته، با وجود برخی پیشرفت‌های بخشی، اما روند توسعه اقتصادی به صورت یک جریان متداوم و همه‌جانبه محقق نشده است.دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)بحران پژوهی جهان اسلام2981-110413320260923The Impact of Natural Disasters on the Evolution of Criminal Law Approaches: A Study with Reference to Iranian Criminal Legislationتأثیر بحران‌های طبیعی بر تحول رویکردهای حقوق کیفری ( با نگرشی به قوانین کیفری ایران)74193310.22034/csiw.2026.741933FAمرتضیفتحیاستادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایرانجلال الدینقیاسیدانشیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران.علینبیدانشجوی دکترای حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه قم0000-0002-5827-8529Journal Article20250624Natural disasters disrupt social stability and can undermine citizens' compliance with the law. Under such extraordinary conditions, the regulatory capacity of criminal law—essential in both normal and crisis situations—requires adaptive, innovative, and responsive strategies. Drawing on a descriptive-analytical approach and extensive library research, this study examines the principles of differential criminal law and their application within the existing legislative framework. The analysis focuses on four key factors: the nature of the offense, the situational context, the victim, and the offender. On this basis, the study demonstrates an urgent need to develop a form of "differential criminal law tailored to crisis situations." The findings highlight the importance of adopting stricter responses to certain offenses, imposing more severe penalties on offenders, and establishing comprehensive safeguards for citizens' vulnerable rights during crises as essential components of criminal justice policy in such circumstances. The study further emphasizes the need for both supportive and preventive measures for individuals affected by natural disasters, as well as more effective criminal regulations to deter professional misconduct—particularly in light of deficiencies in existing legislation, including Note 2 to Article 514 of the Islamic Penal Code, Note 7 to Article 100 of the Municipalities Act, and Article 91 of the Engineering System Law. In conclusion, the study underscores the necessity of establishing a distinct, specialized system of differential criminal law for emergency situations.<br><br><br><span dir="RTL">بحران‌های ناشی از مخاطرات طبیعی، نظم پایدار جامعه و قانون‌مداری شهروندان را به چالش می‌کشند. در چنین شرایطی، کارکرد تنظیم‌گری اجتماعی حقوق کیفری، که هم در وضعیت عادی و هم در بحران حیاتی است، باید به تناسب تحولات ایجادشده، رویکردهای نوین و پویایی اتخاذ کند. این پژوهش، با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای، به بررسی معیارهای حقوق کیفری افتراقی پرداخته و چگونگی کاربست آنها را در قوانین موضوعه ارزیابی می‌کند. </span>با تمرکز بر چهار معیار اساسی –<span dir="RTL"> نوع جرم، موقعیت ارتکاب، بزه</span><span dir="RTL"> </span>دیده و بزهکار –<span dir="RTL"> ضرورت تدوین “حقوق کیفری افتراقی ویژۀ شرایط بحرانی” تبیین شده است. نتایج نشان می‌دهد که در راستای مقابله با بحران‌ها، اتخاذ رویکردی سخت‌گیرانه برای برخی جرائم، تشدید کیفر مرتکبان، و حمایت همه‌جانبه از حقوق شکننده‌ی شهروندان، از بایسته‌های حقوق کیفری بحران است. همچنین، پیش‌بینی رویکردهای حمایتی-پیشگیرانه برای آسیب‌دیدگان از بلایا و تدوین مقررات کیفری بازدارنده برای تخلفات مهندسان و مدیران، به‌ویژه با توجه به کاستی‌های بازدارندگی برخی قوانین موجود (مانند تبصره 2 ماده 514 قانون مجازات اسلامی، تبصره 7 ماده 100 قانون شهرداری‌ها و ماده 91 آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی)، از اهمیت بالایی برخوردار است. در نهایت، این تحقیق تصریح می‌کند که نقش‌آفرینی مؤثر حقوق کیفری در مواجهه با بلایای طبیعی، مستلزم تدوین «حقوق کیفری افتراقی خاص شرایط بحرانی» است.</span>دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)بحران پژوهی جهان اسلام2981-110413320260923The Impact of Bashar al-Assad’s Fall on the Pattern of Geopolitical Rivalry Between Iran and the United States in Iraqتأثیر سقوط بشار اسد بر الگوی رقابت ژئوپلیتیکی ایران و آمریکا در عراق74199810.22034/csiw.2026.741998FAعلی الهادیخیرالله وحیددانشجوی دکتری روابط بین الملل، گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران0009-0007-8822-3530حسینرفیعدانشیار روابط بین الملل، گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران0009-0003-5707-0042علی اکبرجعفریاستاد روابط بین الملل، گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران0000-0002-7543-6365Journal Article20250722The fall of Bashar al-Assad's government, one of the major geopolitical developments in the Middle East, has significantly impacted the regional balance of power and the pattern of Iranian-American rivalry in Iraq. For years, Syria served as a strategic ally of Iran within the Axis of Resistance, and the collapse of the Assad government transformed this geopolitical linkage. At the same time, the United States sought to turn this development into an opportunity to reduce Iran's regional influence. Against this backdrop, the present study aims to analyze the implications of Assad's fall for the pattern of geopolitical rivalry between Iran and the United States in Iraq, and to examine its repercussions for Baghdad's foreign policy. The central research question is: How has the fall of Bashar al-Assad's government affected Iranian-American rivalry in Iraq? The study hypothesizes that, following the collapse of the Assad government, Iran will focus more heavily on maintaining its regional position through its influence in Iraq, thereby intensifying competition with the United States there. This study adopts a descriptive-analytical approach and relies on library-based data collection. The findings indicate that, in the post-Assad period, Iraq has become a multilayered arena of Iranian-American competition, encompassing political, security, and economic dimensions, and exposing Baghdad's foreign policy to growing external pressures.سقوط دولت بشار اسد به‌عنوان یکی از تحولات مهم ژئوپلیتیکی خاورمیانه، تأثیر قابل‌توجهی بر موازنه قدرت منطقه‌ای و الگوی رقابت ایران و آمریکا در عراق بر جای گذاشته است. سوریه سال‌ها به‌عنوان متحد راهبردی ایران در محور مقاومت عمل می‌کرد و فروپاشی دولت اسد این پیوند ژئوپلیتیکی را دگرگون ساخت. هم‌زمان، ایالات متحده تلاش کرد این تحول را به فرصتی برای کاهش نفوذ منطقه‌ای ایران تبدیل کند. در چنین زمینه‌ای، هدف پژوهش حاضر، تحلیل پیامدهای سقوط اسد بر الگوی رقابت ژئوپلیتیکی ایران و آمریکا در عراق و بررسی بازتاب آن بر سیاست خارجی بغداد است. سؤال اصلی تحقیق آن است که سقوط دولت بشار اسد چه تأثیری بر رقابت ایران و آمریکا در عراق دارد؟ بر پایه فرضیه پژوهش، با فروپاشی دولت اسد، ایران برای حفظ موقعیت منطقه‌ای خود بر نفوذ در عراق متمرکز خواهد شد و این مسئله به افزایش رقابت با آمریکا در این کشور منجر می‌شود. این مطالعه با رویکرد توصیفی–تحلیلی و روش گردآوری کتابخانه‌ای انجام شده است. بر اساس یافته‌ها، عراق در دوره پس از اسد به میدان چندلایه رقابت ایران و آمریکا تبدیل شده است؛ رقابتی که ابعاد سیاسی، امنیتی و اقتصادی یافته و سیاست خارجی بغداد را با فشارهای فزاینده خارجی مواجه ساخته است.دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)بحران پژوهی جهان اسلام2981-110413320260923Addressing the Tension between Tradition and Modernity in Hassan al-Banna’s Intellectual Discourseچگونگی مواجهه با تعارض سنت و مدرنیته در گفتمان فکری حسن البنا74193210.22034/csiw.2026.741932FAفهیمهروح الهیدانشگاه باقرالعلوم علیه السلام قم0009-0005-6697-6676غلامرضابهروزی لکدانشگاه باقرالعلوم علیه السلام0000-0001-8843-2294Journal Article20250602Among the influential intellectual discourses of the contemporary era, Hassan al-Banna's Islamist discourse represents one of the most significant responses to the crises associated with modernity. This study examines the relationship between Hassan al-Banna's Islamist discourse and the discourse of modernity, with particular emphasis on how the tension between tradition and modernity is addressed in his thought. Adopting a descriptive-analytical approach and a library-based research method, the study employs discourse analysis as both its theoretical framework and its analytical method. It seeks to identify and examine the fundamental characteristics of Hassan al-Banna's Islamist discourse and to explore his approach to various dimensions of modernity. The findings indicate that, by emphasizing the comprehensiveness of Islam, al-Banna developed an indigenous model for responding to Western modernity, grounded in principles such as a return to the Qur'an and the Sunnah, anti-colonialism, Islamic propagation (da'wa), the establishment of an Islamic state, the revival of a unified Muslim community (Ummah), and rapprochement among Islamic schools of thought. In contrast, the discourse of modernity, drawing on humanism, autonomous rationality, and secularism, seeks to transcend religious tradition and construct a new conception of human identity. Ultimately, although both discourses attach importance to rationality and social modernization at the methodological level, fundamental differences in their ontological and teleological foundations place them in epistemological and civilizational tension.در میان گفتمان‌های تأثیرگذار عصر حاضر، گفتمان اسلام‌گرایی حسن‌البنا یکی از مهم‌ترین پاسخ‌ها به بحران‌های ناشی از گفتمان مدرنیته به شمار می‌رود. پرسش اصلی این پژوهش آن است که نسبت گفتمان اسلام‌گرایی حسن‌البنا با گفتمان مدرنیته چگونه قابل تبیین است و چالش میان سنت و تجدد در اندیشه وی چگونه حل‌وفصل می‌شود. این مقاله با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با بهرهگیری از روش کتابخانه‌ای، به تحلیل نظری موضوع پرداخته و از الگوی تحلیل گفتمان به‌عنوان چارچوب نظری و روش پژوهش استفاده می‌کند تا ضمن شناسایی و واکاوی شاخصه‌های بنیادین گفتمان اسلام‌گرایی حسن‌البنا، نحوه مواجهه وی با عناصر مدرنیته را بررسی نماید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که حسن‌البنا با تأکید بر جامعیت اسلام، الگویی بومی برای پاسخ به مدرنیته غربی ارائه می‌دهد که بر اصولی چون بازگشت به قرآن و سنت، استعمارستیزی، دعوت اسلامی، برپایی دولت اسلامی، احیای امت واحده و تقریب مذاهب استوار است. در مقابل، گفتمان مدرنیته با تکیه بر اومانیسم، عقلانیت خودبنیاد و سکولاریسم، به گسست از سنت دینی و تعریف هویتی جدید برای انسان مدرن می‌پردازد. در نهایت، هرچند هر دو گفتمان در سطح روش‌شناختی به عقلانیت و نوسازی اجتماعی توجه دارند، اختلافات بنیادین آنها در هستی‌شناسی و غایت‌شناسی، آنها را در تقابل معرفتی و تمدنی قرار می‌دهد.دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)بحران پژوهی جهان اسلام2981-110413320260923A Comparative Study of the Role of the Hormuz Peace Initiative and the Abraham Accords on Regional Security in the Persian Gulfمطالعه تطبیقی نقش ابتکار صلح هرمز و پیمان ابراهیم بر امنیت منطقه ای خلیج فارس74161210.22034/csiw.2026.741612FAمحمدشعبانیگروه روابط بین الملل، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران0000-0001-8645-7295حسنخداوردیگروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0000-0002-7308-6664گارینهکشیشیان سیرکیگروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0000-0001-8645-7295Journal Article20250605<span class="">In recent decades, the security order of the Persian Gulf has been shaped by persistent geopolitical rivalries, regional competition, and the involvement of extra-regional powers. Against this backdrop, the "Hormuz Peace Initiative" and the "Abraham Accords" represent two contrasting approaches to organizing and transforming the region's security order. Drawing on the Copenhagen School of security studies and employing a descriptive-analytical approach, this study examines how these two initiatives affect the security dynamics of the Persian Gulf. It asks: How do the Hormuz Peace Initiative and the Abraham Accords shape the region's security patterns? The study hypothesizes that the Abraham Accords, by normalizing relations between Israel and several Arab states, have contributed to heightened security tensions and deeper geopolitical divisions, whereas the Hormuz Peace Initiative, by emphasizing intra-regional cooperation and regional ownership of security, has the potential to reduce tensions and promote collective security. The findings suggest that the Abraham Accords have expanded Israel's security presence in the Persian Gulf and altered the regional balance of power in ways that have reinforced existing security divisions rather than alleviating them. By contrast, the Hormuz Peace Initiative advances an indigenous, regionally driven approach that seeks to redefine the Persian Gulf security order through confidence-building, regional cooperation, and a reduced role for extra-regional powers. In this respect, the initiative seeks to enhance the strategic autonomy of regional states and establish a more endogenous framework for regional security.</span><span dir="RTL">امنیت منطقه‌ای خلیج فارس در دهه‌های اخیر تحت تأثیر رقابت‌های ژئوپلیتیکی و مداخلات قدرت‌های فرامنطقه‌ای قرار داشته است. در این چارچوب، «ابتکار صلح هرمز» و «پیمان ابراهیم» به‌عنوان دو رویکرد متضاد برای سامان‌دهی نظم امنیتی منطقه مطرح شده‌اند. با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و مکتب امنیتی کپنهاگ، هدف این پژوهش، بررسی پیامدهای این دو طرح بر امنیت منطقه‌ای خلیج فارس است. مسأله اصلی، چگونگی اثرگذاری این دو طرح بر الگوهای امنیتی در منطقه می باشد. فرضیه پژوهش بر آن است که پیمان ابراهیم به‌واسطه عادی‌سازی روابط اسرائیل با برخی کشورهای عربی، موجب تشدید تنش های امنیتی و شکاف‌های ژئوپلیتیکی شده؛ اما ابتکار صلح هرمز، با تکیه بر همکاری‌های درون‌منطقه‌ای، ظرفیت کاهش تنش و تقویت امنیت جمعی را داراست. یافته‌ها نشان می‌دهد پیمان ابراهیم با افزایش حضور امنیتی اسرائیل در منطقه و تغییر توازن قدرت منطقه‌ای به نفع رژیم، به جای کاهش تنش‌ها، به تعمیق شکاف‌های امنیتی در منطقه دامن زده است. در مقابل، ابتکار صلح هرمز با ارائه رویکردی بومی و درون‌زا و بازتعریف نظم امنیتی خلیج فارس بر اساس اعتمادسازی و کاهش نقش قدرت‌های خارجی، خواهان استقلال راهبردی کشورهای منطقه است.</span>دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)بحران پژوهی جهان اسلام2981-110413320260923Minilateralism: A New Paradigm of Cooperation and Competition in the Emerging West Asian Orderچندجانبه‌گرایی‌محدود؛ الگوی نوین همکاری و رقابت در نظم جدید غرب آسیا73883710.22034/csiw.2026.738837FAمهرشادغفاری زادهپژوهشگر گروه سیاست‌خارجی معاونت سیاسی-حقوقی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی.0000-0001-6920-7569مصطفیمحمدی رمضانیدانشجوی دکتری معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع) و پژوهشگر مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران0000-0003-4330-4189Journal Article20250608As the international system transitions from unipolarity and witnesses the resurgence of great-power rivalry, traditional modes of cooperation among states are undergoing profound transformation. In today’s turbulent global environment, unilateralism has become increasingly costly, while conflicting interests among major powers have rendered multilateralism less effective and weakened the role of international and regional organizations. Consequently, states are increasingly turning to smaller, purpose-driven coalitions to address security challenges and pursue shared interests—a phenomenon best captured by the concept of minilateralism. This study seeks to examine the driving forces behind the emergence of minilateralism in a given regional context and assess its implications for the evolving regional order. The research is applied in purpose and descriptive-analytical in nature, relying on library and documentary sources for data collection. The findings suggest that, beyond the impact of great-power competition for influence, transformations in inter-state relations among regional actors have also facilitated the adoption of minilateral initiatives. The institutionalization of this trend is likely to play a pivotal role in shaping new patterns of competition and cooperation among key actors in the region.با ورود به دوره<span dir="RTL"> </span>ی گذار از نظم تک<span dir="RTL"> </span>قطبی و بازگشت رقابت قدرت<span dir="RTL">های بزرگ، الگوهای سنتی همکاری بین بازیگران در حال تغییر است. در شرایط کنونی که از یک سو محیط پر آشوب جهانی، یکجانبه</span>گرایی را پر هزینه<span dir="RTL"> ساخته و از سوی دیگر تضاد منافع قدرت</span>های بزرگ، چندجانبه‌گرایی را ناکارآمد کرده و کارکرد سازمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای را تضعیف نموده است، دولت‌ها برای عبور از چالش‌های امنیتی یا تأمین منافع مشترک به سمت مدل جدیدی از ائتلا‌ف‌های کوچک‌تر و هدفمند سوق پیدا کرده<span dir="RTL">اند که با مفهوم «چندجانبه</span><span dir="RTL">گرایی محدود» قابل توضیح است. مسئله اصلی این پژوهش آن است که کاربست چندجانبه</span>گرایی محدود در غرب آسیا متأثر از چه روندهایی است و چه آثاری بر نظم منطقه<span dir="RTL">ای خواهد داشت. یافته</span>های پژوهش نشان می‌دهد افزون بر تأثیر رقابت قدرت‌های بزرگ برای افزایش نفوذ در غرب آسیا، تغییر مناسبات بین بازیگران منطقه‌ای نیز در به کارگیری ابتکارات چندجانبه<span dir="RTL">گرایی محدود نقش داشته است. تثبیت این روند می</span>تواند اهمیت کلیدی در شکل<span dir="RTL"> </span><span dir="RTL">دهی به نوع جدیدی از الگوهای رقابت و همکاری بین بازیگران اصلی در غرب آسیا داشته باشد.</span>دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)بحران پژوهی جهان اسلام2981-110413320260923Ethno-Religious Nation-State-Building and Constructive Violence in Zionist Ideologyدولت-ملت‌سازیِ قومی-مذهبی و خشونتِ برسازنده در ایدئولوژی صهیونیسم74193410.22034/csiw.2026.741934FAمحسنعباس زاده مرزبالیاستادیار علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران0000-0002-5909-6399کوثرطالشیدانشجوی دکتری علوم سیاسی (مسائل ایران) دانشگاه، مازندران، بابلسر، ایرانJournal Article20250702Like other political systems, the Israeli regime constructed its nation-state by drawing on identity-forming elements. However, by invoking particular interpretations within the framework of Zionist ideology, it portrayed its nation-state as both exceptional and sacred. This conception, together with territorial expansionism, legitimized political violence—resulting in ethnic cleansing—on its own terms. The present study examines the theoretical foundations underlying this form of aggressive nation-state building. Its central question is: What relationship exists between the doctrines of Zionist ideology and aggressive nation-state building in the Israeli regime? The study hypothesizes that Zionist ideology, drawing on a distinctive combination of religious and ethnic identity-forming doctrines, contributed to an aggressive process of nation-state building in which territorial expansionism and political violence constituted two interconnected dimensions. To test this hypothesis, the study employs an integrated theoretical framework comprising ethno-cultural nationalism, Carl Schmitt's antagonistic conception of politics, and Giorgio Agamben's concept of homo sacer. The research draws on library sources, and the data are analyzed using a descriptive-analytical approach. The findings indicate that Zionist ideology, through the integration of religious and ethnic elements, contributed to the emergence of an aggressive form of nation-state building in the Israeli regime, in which territorial expansionism and political violence became established as its two principal components.رژیم اسرائیل همانند سایر نظام‌های سیاسی، با اتکا به عناصر هویت‌ساز، دولت-ملت خود را شکل داد؛ اما این رژیم با استناد به تفاسیری ویژه در قالب ایدئولوژی صهیونیسم، دولت-ملت خویش را متمایز و قدسی برشمرد؛ تصوری که موجب شد در کنار توسعه‌طلبی ارضی، خشونت سیاسیِ منجر به پاکسازی قومی را نیز برای خود مشروع جلوه دهد. هدف پژوهش حاضر بررسی بنیان‌های نظریِ موجد این نوع دولت-ملت‌سازیِ تهاجمی بود. پرسش اصلی این بود که چه نسبتی میان آموزه‌های ایدئولوژی صهیونیسم و دولت-ملت‌سازیِ تهاجمی در رژیم اسرائیل برقرار می‌شود؟ در پاسخ، این فرضیه مطرح شد که ایدئولوژی صهیونیسم با اتکا به ترکیبی ویژه از آموزه‌های مذهبی و قومیِ هویت‌بخش، به دولت-ملت‌سازی تهاجمی انجامید؛ فرایندی که توسعه‌طلبی ارضی و خشونت سیاسی دو روی سکهٔ آن بودند. برای تبیین این فرضیه، مقالهٔ حاضر از چارچوب نظری ترکیبی بهره گرفت که عناصر آن را «ناسیونالیسم قومی-فرهنگی»، «سیاست‌شناسی آنتاگونیستی» کارل اشمیت و مفهوم «هوموساکر» جورجو آگامبن تشکیل می‌دهد. پژوهش با اتکا به منابع کتابخانه‌ای صورت گرفت و تحلیل داده‌ها به شیوهٔ توصیفی-تحلیلی انجام شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که ایدئولوژی صهیونیسم با تلفیق عناصر مذهبی و قومی، زمینه‌ساز شکل‌گیری دولت-ملت‌سازی تهاجمی در رژیم اسرائیل گردید؛ به‌گونه‌ای که توسعه‌طلبی ارضی و خشونت سیاسی به‌عنوان دو مؤلفهٔ اصلی آن تثبیت شدند.دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)بحران پژوهی جهان اسلام2981-110413320260923Narrative versus Counter-Narrative: The Impact of the Al-Aqsa Flood on the Ascendancy of the "Israel-in-Crisis" Narrative over the "Normalcy" Counter-Narrativeجدال روایت و ضد روایت: تأثیرات طوفان الاقصی در غلبه روایت بحران بودن اسرائیل بر ضد روایت عادی بودن این رژیم74200010.22034/csiw.2026.742000FAمحمد علیرنجبرگروه مطالعات سیاسی دانشگاه باقرالعلوم ع0009-0004-8689-1293محمد جوادعادلیاندانشجوی ارشد علوم سیاسی دانشگاه باقر العلوم ع0009-0008-4488-0077Journal Article20251126<br>The Al-Aqsa Flood operation on October 7, 2023, marked the beginning of one of the deepest narrative crises in the history of the Israeli regime. This crisis not only disrupted Israel's security and military structures but also undermined the cognitive, symbolic, and institutional foundations of its hegemonic narrative. This article aims to explain the mechanisms underlying the post-event narrative crisis and to analyze how the narrative of the "Israeli regime in crisis" came to prevail over the counter-narrative of "normalcy." Adopting a qualitative approach, the study analyzes the content of 160 media texts, institutional reports, and policy documents published between October 2023 and October 2024. The analysis is grounded in the theoretical framework of narrative failure (Tilly), supplemented by complementary interpretations of social imaginaries (Taylor), cultural hegemony (Gramsci), and digital resistance (de Certeau). The findings indicate that the crisis triggered by October 7 resulted in the breakdown of Israel's dominant narrative at three levels: symbolic, discursive, and institutional. The article concludes that the Al-Aqsa Flood was not merely a military event but also a narrative crisis that structurally transformed Israel's cognitive and hegemonic equilibrium, and it offers a new framework for studying security and perceptual crises in the Islamic world.عملیات طوفان الاقصی در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، نقطه آغاز یکی از عمیق‌ترین «بحران‌های روایتی» در تاریخ رژیم صهیونیستی بود؛ بحرانی که نه‌تنها ساختارهای امنیتی و نظامی، بلکه بنیان‌های ادراکی، نمادین و نهادی روایت هژمونیک اسرائیل را نیز دچار فروپاشی کرد. هدف این مقاله، تبیین سازوکارهای بحران روایتی پس از این رویداد و تحلیل چگونگی غلبه روایت «بحران‌بودن رژیم صهیونیستی» بر ضدروایت «عادی‌بودن» آن است. پژوهش با رویکردی کیفی و با تحلیل محتوای ۱۶۰ متن رسانه‌ای، گزارش‌های نهادی و اسناد سیاستی در بازه زمانی اکتبر ۲۰۲۳ تا اکتبر ۲۰۲۴ انجام شده و بر مبنای چارچوب نظری «شکست روایتی» (تیلی) و با بهرهگیری از تفسیرهای مکمل درباره تصور جمعی (تیلور)، هژمونی فرهنگی (گرامشی) و مقاومت دیجیتال (دی‌سرتو) سامان یافته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که بحران ۷ اکتبر در سه سطح نمادین، گفتمانی و نهادی، به شکست روایت مسلط اسرائیل انجامیده است. مقاله نتیجه می‌گیرد که طوفان الاقصی نه صرفاً یک حادثه نظامی، بلکه بحرانی روایتی است که توازن ادراکی و هژمونیک رژیم صهیونیستی را به‌طور ساختاری دگرگون کرده و الگویی جدید برای مطالعه بحران‌های امنیتی–ادراکی در جهان اسلام ارائه می‌کند.<br><br><br>کلیدواژه‌ها: بحران روایتی، طوفان الاقصی، شکست روایت، ضدروایت، بحران مشروعیت، جنگ روایت‌ها.دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)بحران پژوهی جهان اسلام2981-110413320260923Geopolitical Discourse Evolution in the Global System and its Impact on State Role-Playing: A Case Study of Afghanistan (1815-2022)سیرتحول در گفتمان ژئوپلیتیک نظام جهانی و تاثیر آن بر نقش‌پذیری کشورها (مطالعه موردی کشور افغانستان 2022_1815)74199910.22034/csiw.2026.741999FAسید هادیزرقانیاستاد جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران0000-0002-3365-8250جوادامیریدانشجوی دکترای جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانمرتضیمنشادیدانشیارعلوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی،دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانJournal Article20250806Afghanistan's geopolitical position at the heart of Asia has made it a historical arena for great-power competition. This research examines how global geopolitical discourses have redefined Afghanistan's role over the past two centuries (1815–2022). The main hypothesis is that, due to its strategic location, Afghanistan has always been entangled in great-power rivalries and, as a result, its geopolitical role—with the exception of a brief period—has been largely reactive and externally imposed. This situation has been a major obstacle to sustainable development and the formation of a cohesive nation-state in Afghanistan. Using a qualitative approach and drawing on the theoretical frameworks of critical geopolitics and discourse analysis, this study identifies four distinct periods: the colonial-civilizational discourse, during which Afghanistan acted as a buffer state in the "Great Game" between Britain and Russia; the nativist discourse, a brief period during which nationalist elites led by Amanullah Khan defined a voluntary and independence-seeking role for the country; the Cold War ideological discourse, which turned Afghanistan into a proxy battleground between the Soviet Union and the United States; and the postmodern discourse, which, after 9/11, imposed the role of a geopolitical pawn on the country in an effort to contain U.S. rivals.این پژوهش به بررسی این موضوع می‌پردازد که چگونه گفتمان‌های ژئوپلیتیک جهانی، نقش افغانستان را طی ۲۰۰ سال اخیر (۱۸۱۵–۲۰۲۲) بازتعریف کرده‌اند. فرضیه اصلی پژوهش آن است که به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی افغانستان در قلب آسیا، این کشور همواره درگیر رقابت میان قدرت‌های بزرگ بوده و به همین دلیل، نقش ژئوپلیتیکی آن، به‌استثنای یک دوره کوتاه، عمدتاً واکنشی و تحمیلی بوده است. این شرایط، مانع اصلی توسعه پایدار و شکل‌گیری دولت–ملت منسجم در افغانستان شده است. پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و بر اساس چارچوب نظری ژئوپلیتیک انتقادی، چهار دوره متمایز را شناسایی می‌کند: دوره گفتمان استعماری–تمدنی؛ در این دوره، افغانستان به‌عنوان دولت حائل در «بازی بزرگ» میان بریتانیا و روسیه عمل کرد. دوره گفتمان طبیعت‌گرا؛ در این دوره کوتاه، نخبگان ملی‌گرا به رهبری امان‌الله خان، نقشی اختیاری و استقلال‌طلبانه برای کشور تعریف کردند. دوره گفتمان ایدئولوژیک جنگ سرد؛ افغانستان به میدان جنگ نیابتی میان شوروی و آمریکا تبدیل شد. سرانجام، در دوره گفتمان پسانوگرا، نقش «طعمه ژئوپلیتیک» در راستای مهار رقبای ایالات متحده بر این کشور تحمیل شد. نتیجه‌گیری مقاله تأکید دارد که برای شکستن این چرخه، نخبگان افغان باید با درک عمیق از منطق ژئوپلیتیک جهانی و بر اساس یک گفتمان ملی منسجم، نقش کشور خود را بازتعریف کنند.