مطالعه قطبیت‌های ایدئولوژیکی در گفتمان‌های سیاسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناسی ارشد زبان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

عرصة سیاست، عرصة تضاد­ها و منازعات ایدئولوژیکی است که در مسیر تثبیت دید­گاه­های گفتمانی در جامعه رخ می­دهد. پژوهش حاضر در­صدد است با بررسی قطبیت­های گفتمانی «خودی» و «غیر­خودی»، بر­ساخت ایدئولوژیِ خاصی را پی بگیرد. در همین ارتباط، مصاحبۀ دکتر محمد­جواد ظریف، وزیر امور خارجۀ دولت یازدهم، در برنامة تلویزیونی «دید در شب» به­عنوان پیکرهة پژوهشیِ مطالعۀ حاضر انتخاب و به مدد رویکرد «مربع ایدئولوژیک» ون­دایک، در قالب تحلیلِ گفتمانِ انتقادی، مورد تحلیل و بررسی واقع شد. آنچه پر­واضح است، ظریف، قطبیت «خودی­ها» را با صفات مثبت و قطبیت «غیر­خودی­ها» را با صفات منفی توصیف می­کند؛ اما در پاسخ به این پرسش که حصول به هژمونی از طریق بر‌ساخت قطبیت­های جناحی و گفتمانی چه پیامد­ها و آسیب­های اجتماعی را در بر­خواهد داشت، استدلال شد که چنین وضعیت­های بر­ساخت­گرایانه­ای، جامعه را با تکثّر و آشوب­زدگی هویت­های سیاسی-اجتماعی مواجه می­کند و افرادِ اجتماعی را بر­حسب منافع سیاسی از یک قطبیت به قطبیت دیگر منتقل می­کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Study of Ideological Polarization in Political Discourses

نویسنده [English]

  • Ali Basarati
Master of Political Science, University of Mohaghegh Ardabili
چکیده [English]

A study of ideological polarizations in political discourses




Politics is a field of ideological antagonisms and oppositions that take place en route the stabilizing discursive viewpoints in a society. The current research is to study the construction of a specific ideology through investigating discursive polarizations of 'US' and 'OTHERS'. In this respect, the interview of Dr. Mohammad JavadZarif, the current minister of foreign affairs, broadcasted in a TV talk show named as "Night Vision" was chosen as the corpus. The corpus was analyzed according to the principals of Critical Discourse Analysis by using Van Dijk's "ideological Square". According to the analyses, it is evident that Zarif assigns positive features to the polar of 'US' while he describes 'OTHERS' with negative characteristics. In conclusion, we tried to find out what would be the consequence of achieving hegemony through constructing discursive polarizations in the society; it was argued that such constructivist circumstances may confront a society with plurality of political identities. Therefore, according to political advantages, political discourses transmit social individuals from one polar to another.

کلیدواژه‌ها [English]

  • discursive polarizations
  • ideology
  • Hegemony
  • ideological antagonisms
  • ideological square