وقوع جنبش و خیزش اسلامی در چند سال اخیر در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا بار دیگر موضوع لزوم و شرایط تشکیل حکومت در کشورهای اسلامی را احیا کرد و فرصتی را فراهم ساخت تا نظرات اندیشمندان و متفکران جهان اسلام در مورد تشکیل حکومت براساس آموزه‌های اسلامی مورد مداقه مجدد قرار گیرد. اگرچه تجربه جمهوری اسلامی ایران در میان متفکران و نظریه ‌پردازان جهان اسلام در سال‌های اول پس از انقلاب به شدت مورد توجه قرار گرفت ،لیکن به‌علت شرایط داخلی کشورها، تنگناهای منطقه‌ای و بین‌المللی و ارائه الگوهای فرامنطقه‌ای خاص و به‌ویژه غربی، به مرور این الگوکمتر مورد توجه آنها قرار گرفت. متفکران متعددی در چند دهه اخیر به اندیشه‌ورزی و ارائه نظر درباره این مقوله پرداخته‌اند که امام خمینی (ره) به‌عنوان نظریه‎‌پرداز و رهبر تجربه موفق جمهوری اسلامی و سید قطب به‌عنوان الهام‌بخش بسیاری از جنبش‌های اسلامی در جهان عرب، نقش مهمی در مفهوم‌بندی مفهوم حکومت اسلامی در عصر نوین داشته‌اند. در این مقاله تلاش شده است تا با به کاربستن رویکردی تطبیقی- مقایسه‌ای مفهوم حکومت و لزوم تشکیل حکومت اسلامی در اندیشه سیاسی امام خمینی (ره)  و سید قطب به‌عنوان دو متفکر و اندیشمند بزرگ جهان اسلام مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.