بحران پژوهی جهان اسلام

بحران پژوهی جهان اسلام

تحلیلی بر مؤلفه‌های هویت ایرانی و روند‌های سه دهه آینده آن( 1425-1395)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه بین المللی امام خمینی
2 دانشگاه شاهد
چکیده
ﻣﻮﺿﻮﻉ ﻫﻮﻳﺖ ایرانی، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻨﻮﻉ ﻭ ﻏﻨﺎﻱ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻫﺰﺍﺭ ﺳﺎﻟﻪ ﺍﻳﻦ ﺳﺮﺯﻣﻴﻦ،ﺍﺯ ﺍﻭﻟﻮﻳﺖ ﺯﻳﺎﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻋﻴﻦ ﺣﺎﻝ ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ ﺗﺮﻱ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺕ ﺑﻴﻦ ﺭﺷﺘﻪﺍﻯ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻮﺭﺩ ﻋﻼقه ﭘﮋﻭﻫش‌گران ﺣﻴﻄﻪ ﻫﺎﻯ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﻋﻠﻤﻰ (ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺳﻰ،ﺭﻭﺍﻥ ﺷﻨﺎﺳﻰ، ﻋﻠﻮﻡ ﺳﻴﺎﺳﻰ) ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ.ﻭﻇﻴﻔﻪ ﺻﺎﺣﺐﻧﻈﺮﺍﻥ ﻭ ﭘﮋﻭﻫش‌گران ﺍﻳﻦ ﺣﻮﺯﻩ،ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻫﻮﻳﺖ ایرانی ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﺎﻝ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻭﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎﻭ ﺗﺤﻮﻻﺗﻲ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﻃﻲ ﺍﻋﺼﺎﺭ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺭﺥ ﺩﺍﺩﻩ ﺗﺎ ﺍﺯ ﺭﻫﮕﺬﺭ ﺁﻥ ﺑﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻭ ﺗﻌﻤﻴﻖ ﺁﻥ ﺍﻗﺪﺍﻡ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. لذا هویت ایرانی یکی از مباحث مهم و برجسته در جامعه محسوب می شود و دارای بیشترین اهمیت و ضرورت به لحاظ وحدت و انسجام ملی است. با این توضیح مقاله ما، برآن است تا اجزای سازنده این هویت را شناسایی و با بهره‌گیری از تکنیک‌ آینده‌پژوهی و با تاکید بر روش سناریونویسی، با عطف به روندهای تاثیرگذار بر هویت ایرانی در چهار دهه گذشته (1395-1357)،سناریوهای احتمالی هویت ایرانی در سه دهه آینده (1425-1395) ترسیم کند. روش‌گردآوری داده‌ها،کتابخانه‌ای و روش پژوهش توصیفی – تحلیلی همراه با روش سناریو‌نویسی است. احتمالاً هویت ایرانی در سه دهه آینده (1425-1395) با سناریو ‌های زیر 1-گسترش همگرایی هویت ایرانی- اسلامی و افزایش تقابل با روندهای خارجی 2-گسترش همگرایی هویت ایرانی –اسلامی پذیرش مشروط همراه با رویکردی انتقادی نسبت به گسترش روندهای خارجی3- استحاله هویت ایرانی ناشی از تجددگرایی و رویکرد نامتعادل به روندهای داخلی و گسترش روندهای خارجی 4- کثرت‌گرایی قومیتی در هویت ایرانی ناشی از وضعیت نامطلوب روندهای داخلی وگسترش روندهای خارجی مواجه خواهد شد.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 07 تیر 1399
  • تاریخ بازنگری 11 آذر 1399
  • تاریخ پذیرش 12 آذر 1399