بحران پژوهی جهان اسلام

بحران پژوهی جهان اسلام

جریان قدرت در نظام سیاسی مبتنی بر نهج‌البلاغه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران
2 استاد، دانشگاه باقرالعلوم، قم، ایران
چکیده
 سه جریان اقتدارگرا (آبشاری)، دموکراسی (فواره‌ای)، دوسویه و طرفینی، عمده جریان‌های قدرت در نظام‌های سیاسی می‌باشند. سوال اصلی پژوهش حاضر این است که کدام‌یک از جریان‌های قدرت سه گانه، در نظام سیاسی مبتنی بر نهج‌البلاغه، جریان دارد؟ روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و نتایج نشان داد که جریان قدرت در نظام سیاسی مبتنی‌ بر نهج‌البلاغه، یک رابطه دوسویه را بین شهروندان و حاکمان ترسیم می‌کند که هر یک از آنان رسالت‌های مشخص و متقابلی را بر عهده دارند. باب مشورت در نظام سیاسی مبتنی ‌بر نهج‌البلاغه همواره مفتوح بوده و هیچ‌گاه بی‌اعتنایی به شهروندان و کم‌توجهی نسبت به آرای مشورتی آنان روا نمی‌باشد. انتخابات در عصر کنونی، مسیر مشورت را هموار نموده و بیعت در گذشته، راه مشورت و رد یا تأیید حاکمان بوده است. مسأله نخبگان، امر پذیرفته شده‌ای است که ضوابط آن باید دقیقاً مشخص شود و بهتر است در بحث شایستگان گنجانده شود تا معیارهای لازم برای آن لحاظ گردد. پیوند حق و تکلیف در نهج‌البلاغه، پیوندی عمیق است و بسیاری از حقوق مطرح در نهج‌البلاغه در باب سیاست، تکلیف‌آور می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

قرآن کریم.
نهج‌البلاغه.
تقوی، سید محمدناصر (1385). دین و بنیادهای دموکراتیک. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه  اسلامی.
دال، رابرت آلن (1378). درباره دموکراسی. مترجم حسن فشارکی. تهران: شیرازه.
دورماگن، ژان ایو؛ موشار، دانیل (1389). مبانی جامعه‌شناسی سیاسی. مترجم عبدالحسین نیک‌گهر. تهران: آگه.
راش، مایکل (1377). جامعه و سیاست، مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی سیاسی. مترجم: منوچهر صبوری. تهران: سمت.
رهنورد، فرج‌الله؛  مهدوی‌راد، نعمت‌الله (1389). مدیریت انتخابات. تهران: اطلاعات.
صبوری، منوچهر (1381). جامعه‌شناسی سیاسی. تهران: سخن.
فیرحی، داود (1391). نظام سیاسی و دولت در اسلام. تهران: سمت، چاپ نهم.
مطهری، مرتضی (1388). مجموعه آثار شهید مطهری. مرکز تحقیقات کامپیوتری نور، ج17.
نقیب‌زاده، احمد (1390). درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی. چاپ نهم. تهران: سمت.
هاشمی خویی، میرزا حبیب‌الله (1400ق). منهاج البراعة فی شرح نهج‌البلاغة (خوئی). چاپ چهارم. تهران: بی‌نا، ج21.
دوره 8، 20-21
بهار - تابستان
بهار 1400
صفحه 1-16

  • تاریخ دریافت 14 اردیبهشت 1400
  • تاریخ بازنگری 15 خرداد 1400
  • تاریخ پذیرش 31 خرداد 1400