بحران پژوهی جهان اسلام

بحران پژوهی جهان اسلام

تبارشناسی و برابرنهاد نظریه‌ی جاهلیت مدرن در اندیشه سیاسی آیت‌ا... خامنه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیارگروه علوم سیاسی ، دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی دکترای علوم سیاسی (مسائل ایران) در دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات شاهرود.
چکیده
چکیده:
موضوع نقش دولت، کارویژه­ها و نقشی که این پدیده در مسیر هدایت جوامع انسانی به سوی فضیلت و سعادت به عهده داشته، موردتوجه اندیشمندان علم سیاست بوده است. در این راستا دین ومذهب را می‌توان تأثیرگذارترین عوامل بر تفسیر از حیات مادی بشری دانست. در همین حال، انقلاب اسلامی ایران به عنوان انقلابی که با خلق گفتمان برزیستن ایمانی، ‌کوشید تا با ترویج اندیشه‌های ماورایی، طیف وسیعی از شیعیان، مسلمانان و مستضعفان جهان را از تمدن مادی معاصر که زندگی را حرکتی مکانیکی و بدون هدف می‌کند، آگاه ‌سازد، همواره نگاهی متفاوت به مفاهیم نظری و از جمله مفهوم جهل در جهان بیرونی داشته است. سوال اصلی مقاله این است: منظور از «جاهلیت مدرن» در نظام فکری آیت‌ا... خامنه‌ای چیست؟ در پاسخ به این سوال، فرضیه مقاله این است که آیت‌ا... خامنه‌ای با تاکید بر  معنویت الهی و توحید، نظام اندیشگی حاکم بر مدرنیته و مدرنیسم را همچون جامعه‌ عربی پیش از ظهور اسلام «جاهلیت» می داند ومعتقد است که  جاهلیت مدرن بر مبنای تنازع بقا،  خشونت و غضبی افسارگسیخته بنا شده است. این نوشتار با تبارشناسی مفهوم و مصادیق جاهلیت در اندیشه رهبر عالی انقلاب ضمن بررسی نحوه صورتبندی مفهوم جاهلیت در قرآن، حدیث و آرای فارابی، ملاصدرا، سید قطب و امام خمینی می‌کوشد تا تاثیر این نگرش را در اندیشه سیاسی و مواضع بین‌المللی آیت‌ا... خامنه‌ای تبیین کند و در عین حال برابر نهاد (آنتی‌تز) آن را نیز در متن یا فحوای سخنان ایشان بازنمایی کند.
 
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 01 فروردین 1396
  • تاریخ بازنگری 27 مرداد 1397
  • تاریخ پذیرش 28 فروردین 1397