بحران پژوهی جهان اسلام

بحران پژوهی جهان اسلام

بررسی نسبت جایگاه شورای نگهبان با ولایت‌فقیه بر اساس نظریه سیاسی اسلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری علوم سیاسی گرایش مسائل ایران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
2 گروه زیست شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری اپیدمیولوژی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
هدف اصلی ما در این پژوهش بررسی نسبت جایگاه شورای نگهبان با ولایت‌فقیه است. نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران از یک‌طرف برآمده از انقلاب اسلامی ماهیتی مکتبی و مبتنی بر مبانی فکری و اعتقادی مذهب تشیع دارد؛ و از سوی دیگر، مبانی دمکراسی و نقش تعیین‌کننده مردم در انتخاب، بر همین اساس، نهادها، ساختارها و تأسیسات این نظام، ضمن انطباق بر ضوابط مربوط به شکل نظام سیاسی، لزوماً بایستی با قواعد و مقررات تعیین‌کننده محتوای نظام نیز سازگار باشند. نویسندگان در این تحقیق با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی، درصدد پاسخ به این پرسش هستند که نسبت جایگاه شورای نگهبان با ولایت‌فقیه بر اساس نظریه سیاسی اسلام به چه صورت است؟ این مقاله، نشان می‌دهد؛ که چگونه ضوابط تعیین مقامات حکومتی در نظریه سیاسی اسلام، در نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران بروز و ظهور پیدا کرده است.
کلیدواژه‌ها

ابن‌بابویه، محمدبن علی. (1373). عیون اخبار الرضا (ع). ترجمه: ع. ا. غفاری، تهران؛ صدوق.
ابن هشام، عبدالملک. (1361). السّیرة النبویّة. جلد 4، بیروت؛ دار احیاء التراث العربی.
اراکی، محسن. (1392). فقه نظام سیاسی اسلام. ویرایش دوم، قم؛ انتشارات مجمع الفکر الاسلامی.
اراکی، محسن. (1380). نگاهی به رسالت و امامت از دیدگاه قرآن کریم. لندن، فراکتاب با همکاری بوک اکسترا.
ارسطا، محمدجواد. (1389). نگاهی به مبانی تحلیلی نظام جمهوری اسلامی ایران. قم، بوستان کتاب.
امام علی علیه السلام. (1392). نهج البلاغه. ترجمه: م. دشتی، تهران، انشارات پیام عدالت.
امینی، عبدالحسین. (بی تا). الغدیر. جلد هشتم، تهران، دارالکتب اسلامیه.
جعفریان، رسول. (1377). تاریخ تحول دولت و خلافت. جلد سوم، قم، بوستان کتاب.
جوادی آملی، عبدالله. (1391). ولایت‌فقیه؛ ولایت فقاهت و عدالت. قم، مرکز نشر اسراء.
حاج زاده، هادی. (1390). فتوای معیار در قانونگذاری. تهران، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات حقوقی.
خامنه ای، سیدعلی. (1389). اجوبه الاستفتائات. تهران، سازمان تبلیغات اسلامی.
خامنه‌ای، سیدعلی. (1391). انسان 250 ساله. بیانات مقام معظم رهبری درباره زندگی سیاسی- مبارزاتی ائمه معصومین (علیهم‌السلام)، تهران، نشر موسسه ایمان.
خمینی، روح الله. (1370). صحیفه نور. جلد 10، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
خمینی، روح الله. (1378). ولایت‌فقیه؛ حکومت اسلامی. چاپ نهم، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران جلد اول، -جلسه 1 تا 31، (1364)، تهران، چاپخانه مجلس شورای اسلامی.
طبری، محمدبن جریر. (1362). تاریخ طبری. جلد 5، تهران، اساطیر.
فیض کاشانی، ملا محمد محسن. (1387). تفسیر صافی. جلد دوم، قم، نوید اسلام.
قمی، علی بن ابراهیم. (1392). تفسیر قمی. دوره 5 جلدی، ترجمه، ج، رضوانی، قم، بنی الزهراء.
کلینی، محمدبن یعقوب. (1375). اصول کافی. دوره چهار جلدی، جلد اول، تهران، ولی عصر.
لاری، سیدعبدالحسین. (1326). قانون در اتحاد دولت و ملت. شیراز، سپهر محمدی.
لاگلین، مارتین. (1388). مبانی حقوق عمومی. ترجمه: م. راسخ، تهران، نشر نی.
مصباح یزدی، محمد حسین. (1392). حقوق و سیاست در قرآن. قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
مظاهری، حسین. (1378). نکته هایی پیرامون ولایت‌فقیه و حکومت دینی. اصفهان، بصائر.
مظفر، محمدرضا. (1380). عقائد الامامیّه. تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
ملک افضلی اردکانی، محسن، سلیمانی، ع. (1393). نقش و جایگاه ولی‌فقیه در انتخاب و انتصاب کارگزاران نظام اسلامی در فقه سیاسی و حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه حکومت اسلامی، 19 (3)، 57-31.
منتظری، حسینعلی. (1379). مبانی فقهی حکومت اسلامی. جلد اول، ترجمه م. صلواتی، تهران، انتشارات سرایی.
منتظری، حسینعلی. (1379). مبانی فقهی حکومت اسلامی. جلد سوم، تهران، انتشارات سرایی.
مؤمن، محمد. (1383). الولایة الاهیة الاسلامیة أو الحکومة الاسلامیة. قم، مؤسسه نشر اسلامی.
مؤمن، محمد. (1415 ق). کلمات سدیدة فی مسائل جدیدة. قم، مؤسسه نشر اسلامی.
نوروزی، محمدجواد. (1389). مردم سالاری دینی و نظریه ولایت‌فقیه. تهران: موسسه آموزشی، پژوهشی امام خمینی (ره).
هارت، هربرت لیونل ادولفوس. (1393). مفهوم قانون. ترجمه: م. راسخ، چاپ چهارم، تهران، نی.
دوره 9، شماره 1 - شماره پیاپی 24
فصل بهار
بهار 1401
صفحه 56-76

  • تاریخ دریافت 21 آذر 1399
  • تاریخ بازنگری 21 دی 1399
  • تاریخ پذیرش 17 بهمن 1399