بحران پژوهی جهان اسلام

بحران پژوهی جهان اسلام

بررسی شرایط بحران و آنارشی در تحولات سیاسی-اجتماعی عراق در دوره پس از صدام(2003 تا 2006)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 'گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج.
2 گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج.
3 کارشناس ارشد
10.22034/csiw.2026.2081500.1647
چکیده
تحولات سیاسی و اجتماعی عراق پس از سقوط رژیم صدام حسین، یکی از پیچیده‌ترین و پرچالش‌ترین دوره‌های تاریخی این کشور را رقم زد. هرج‌ومرج سیاسی و تشدید مشکلات اجتماعی در قالب انواع خشونت‌ها، فضای عمومی را آشفته ساخت و وضعیت از کنترل دولت خارج شد. این پژوهش می‌کوشد با بهره‌گیری از نظریه‌ی «پنجره‌های شکسته»، فرآیند فروپاشی دولت و بازتولید آنارشی در این دوره را بررسی کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تصمیمات شتاب‌زده‌ای همچون «بعثی‌زدایی» و «انحلال ارتش» در عمل، پنجره‌های اصلی نظم سیاسی و اداری عراق را در هم شکست. در پی آن، غارت گسترده، فروپاشی نیروهای پلیس و تخریب زیرساخت‌ها، نه‌تنها امنیت عمومی و اعتماد اجتماعی را تضعیف کرد، بلکه پیام روشنی به جامعه فرستاد: دولت جدید نه از اقتدار کافی برخوردار است و نه توانایی بازسازی نظم را دارد. بی‌توجهی به این نشانه‌های اولیه، به سرعت به چرخه‌ای از فروپاشی مشروعیت، گسترش خشونت‌های فرقه‌ای و ظهور بازیگران غیردولتی منجر شد؛ چرخه‌ای که عراق را به سوی هرج‌ومرج مزمن سوق داد. از منظر نظریه‌ی پنجره‌های شکسته، عراق پس از سال ۲۰۰۳ نمونه‌ای بارز از جامعه‌ای است که در آن، ترک‌های ابتدایی نظم، به‌دلیل بی‌توجهی و ترمیم‌ناپذیری، در نهایت به فروپاشی کامل ساختمان مشروعیت و اقتدار دولت منجر شد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 25 تیر 1405

  • تاریخ دریافت 04 دی 1404
  • تاریخ بازنگری 19 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 25 تیر 1405