بحران پژوهی جهان اسلام

بحران پژوهی جهان اسلام

فرهنگ سیاسی و توسعه نیافتگی اقتصادی ایران معاصر: با تأکید بر دوره جمهوری اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیارعلوم سیاسی، دانشکده علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، دانشگاه شهید محلاتی(ره)، قم، ایران
10.22034/csiw.2026.2069079.1572
چکیده
در تلاش برای فهم وضعیت توسعه اقتصادی در دوره ج.ا.ا، این سؤال مطرح می‌شود که متأثر از ویژگی‌هاوعناصر فرهنگ سیاسی، وضعیت توسعه اقتصادی در این دوره چگونه رقم خورده است؟ فرض برآن است که متأثر از ویژگی‌های فرهنگ سیاسی، سوژه در ایران از مشکله عدم‌تکوین تاریخی رنج می‌برد که این امر، تضعیف توانایی حکومت‌ها و ناتوانی آنها در راهبری توسعه اقتصادی در ایران معاصر را در پی داشته است. با احصای عناصر فرهنگ سیاسی ایران معاصر و مفروض گرفتن تداوم عمده آنها در دوره ج.ا.ا، اتکا به روش «تحقیق در شباهت‌های ساختاری» و ساخت انواع آرمانی از فرهنگ سیاسی و توسعه اقتصادی در ایران معاصر، ضمن اثبات روابط ساختاری میان این دو، این یافته‌ها به دست آمده که فرهنگ سیاسی متعارض، غیریت‌ساز، گسسته واستبدادپرور ایران معاصرکه درآن بی‌اعتمادی و قبیله‌گرایی سیاسی پررنگ بوده وسوژه در برابر نیروهای دیگردرمانده است، تلاش برای تحقق توسعه اقتصادی در ایران معاصر را به صورت کلنگی، منقطع، برون‌بنیان، فاقد پشتوانه اجتماعی و متوقف در مرحله خواست و نیاز و عدم‌تجلی جدی در عمل درآورده است. به همین دلیل، در دوره ج.ا.ا نیز در تداوم روندهای گذشته، با وجود برخی پیشرفت‌های بخشی، اما روند توسعه اقتصادی به صورت یک جریان متداوم و همه‌جانبه محقق نشده است.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 07 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 25 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 18 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 06 مرداد 1405