بحران پژوهی جهان اسلام

بحران پژوهی جهان اسلام

مقایسه سیاست‌های جمعیتی و افزایش موالید در ایران، مالزی و اندونزی: تحلیل تحولات، ابزارها و اثربخشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد جامعه شناسی-دانشگاه آیت ا... العظمی بروجردی ره
2 استادیار پژوهشکده حکمرانی جمعیت و خانواده، دانشگاه جامع امام حسین، تهران، ایران
3 استادیار گروه سلامت جمعیت، پژوهشکده جمعیت و مدیریت خانواده، دانشگاه امام حسین، تهران، ایران
4 دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه آیت الله بروجردی
10.22034/csiw.2026.2086138.1666
چکیده
کاهش نرخ باروری و بحران جمعیت در کشورهای در حال توسعه از مهم‌ترین چالش‌های جامعه‌شناختی و سیاست‌گذاری اجتماعی است و پیامدهای گسترده اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی به همراه دارد. ایران، مالزی و اندونزی نمونه‌هایی از کشورهایی هستند که در دهه‌های اخیر با روندهای متفاوت کاهش یا تثبیت باروری مواجه شده‌اند و سیاست‌های جمعیتی متنوعی را برای تشویق فرزندآوری اعمال کرده‌اند. این مقاله با هدف تحلیل مقایسه‌ای تحولات جمعیتی، ابزارهای سیاستی و اثربخشی آنها در سه کشور مذکور تدوین شده است. پژوهش حاضر از رویکرد ترکیبی بهره می‌برد و داده‌های آن از تحلیل ثانویه آمارهای سرشماری و گزارش‌های بین‌المللی و ملی (World Bank, UN DESA، مرکز آمار ایران و وزارت بهداشت مالزی و اندونزی) و مطالعات جامعه‌شناختی داخلی و خارجی گردآوری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که کاهش نرخ باروری در ایران با شدت بیشتری نسبت به مالزی و اندونزی رخ داده و عوامل مؤثر شامل افزایش سن ازدواج، تغییر نقش زنان در بازار کار، تحولات اقتصادی و هنجارهای فرهنگی–اجتماعی است. سیاست‌های حمایتی و تشویقی در مالزی و اندونزی، از جمله پرداخت کمک‌هزینه‌ها و بهبود خدمات سلامت باروری، توانسته‌اند تا حدی نرخ باروری را پایدار نگه دارند، هرچند تفاوت‌های فرهنگی و مذهبی محدودیت‌هایی برای اثربخشی کامل این سیاست‌ها ایجاد کرده‌اند.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 06 اسفند 1404
  • تاریخ بازنگری 25 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 19 مرداد 1405