بحران پژوهی جهان اسلام

بحران پژوهی جهان اسلام

چندجانبه‌گرایی‌محدود؛ الگوی نوین همکاری و رقابت در نظم جدید غرب آسیا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 پژوهشگر گروه سیاست‌خارجی معاونت سیاسی-حقوقی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی.
2 دانشجوی دکتری معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع) و پژوهشگر مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران
10.22034/csiw.2026.2063125.1556
چکیده
با ورود به دورهی گذار از نظم تکقطبی و بازگشت رقابت قدرتهای بزرگ، الگوهای سنتی همکاری بین بازیگران در حال تغییر است. در شرایط کنونی که از یک سو محیط پر آشوب جهانی، یکجانبهگرایی را پر هزینه ساخته و از سوی دیگر تضاد منافع قدرتهای بزرگ، چندجانبهگرایی را ناکارآمد کرده و کارکرد سازمانهای بینالمللی و منطقهای را تضعیف نموده است، دولتها برای عبور از چالشهای امنیتی یا تأمین منافع مشترک به سمت مدل جدیدی از ائتلافهای کوچکتر و هدفمند سوق پیدا کردهاند که با مفهوم «چندجانبهگرایی محدود» قابل توضیح است. مسئله اصلی این پژوهش آن است که کاربست چندجانبهگرایی محدود در غرب آسیا متأثر از چه روندهایی است و چه آثاری بر نظم منطقهای خواهد داشت. یافتههای پژوهش نشان میدهد افزون بر تأثیر رقابت قدرتهای بزرگ برای افزایش نفوذ در غرب آسیا، تغییر مناسبات بین بازیگران منطقهای نیز در به کارگیری ابتکارات چندجانبهگرایی محدود نقش داشته است. تثبیت این روند میتواند اهمیت کلیدی در شکلدهی به نوع جدیدی از الگوهای رقابت و همکاری بین بازیگران اصلی در غرب آسیا داشته باشد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 24 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 18 خرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 22 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 11 مرداد 1405