بحران پژوهی جهان اسلام

بحران پژوهی جهان اسلام

نقش سیاست‌گذاری اجتماعی در تقویت گرایش اعضای جامعه به هویت ملی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکتری، گروه علوم سیاسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران
چکیده
هدف این پژوهش، بررسی چگونگی نقش سیاست­گذاری اجتماعی در تقویت گرایش اعضای جامعه نسبت به هویت ملی­­ خود است. روش این پژوهش، توصیفی– تحلیلی، رویکرد آن نظری می­باشد. یافته­های پژوهش نشان داد که نیاز به عدالت اجتماعی و دسترسی برابر به منابع و امکانات، رابطه مهمی با موضوع هویت ملی دارد. برآورده ‌شدن نیازهای اعضای جامعه می‌تواند موجب تقویت گرایش آنان به هویت ملی­شان گردد و عدم ­تأمین نیازها، این گرایش را تضعیف می­کند. هنگامی‌که دولت به­عنوان نهاد اصلی سیاست­گذار در کشور، بتواند منابع را به‌طور عادلانه توزیع کند، به تقویت گرایش مردم به هویت ملی­ کمک می‌نماید. نکته اساسی این است ­که دولت­ها عمل توزیع را ازطریق فرایند سیاست­گذاری اجتماعی به­انجام می­رسانند و در صورت اجرای صحیح این سیاست است که می­توانند بر گرایش افراد به هویت ملی بیافزایند. به­طور کلی سیاست‌گذاری اجتماعی با تدارک رفاه برای اعضای جامعه و ایجاد رضایت در آنان، موجب ارتقای میزان پیوستگی آنان به نظام سیاسی و اجتماع ملی و در نهایت تقویت تعلق­خاطرشان به هویت ملی خود می­شود.
کلیدواژه‌ها

احمدپور، خسرو؛ سراج­زاده، سید حسین (1398). هویت ملی در ایران: مرور سیستماتیک مقاله­های علمی-پژوهشی. مطالعات ملی، شماره 78، ص 3-24.
احمدی، حمید (1390). بنیادهای هویت ملی ایرانی: چارچوب نظری هویت ملی شهروندمحور. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
اسمیت، آنتونی دی (1383). ناسیونالیسم: نظریه، ایدئولوژی، تاریخ. ترجمه منصور انصاری. تهران: انتشارات تمدن ایرانی.
اشرف، احمد (1395). هویت ایرانی: از دوران باستان تا پایان پهلوی. ترجمه و تدوین حمید احمدی. تهران: نشر نی.
حاجیانی، ابراهیم (1379). تحلیل جامعه­شناختی هویت ملی در ایران و طرح چند فرضیه. مطالعات ملی، شماره 5، ص 193-228.
خدایی، ابراهیم؛ مبارکی، محمد (1387). سرمایه اجتماعی و هویت. رهیافت‌های سیاسی و بین‌المللی، شماره 16، ص 119-151.
دوب، اس.سی. (1378). ارتباطات و ملت‌سازی. مطالعات ملی، شماره1، ص 155-171.
ربانی، جعفر (1381). هویت ملی. تهران: انتشارات انجمن اولیاء و مربیان.
زهیری، علیرضا (1389). جمهوری اسلامی ایران و مسئله هویت ملی. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
سیدامامی، کاووس؛ هوشنگی، حمید (1395). سیاست‌گذاری تنوع قومی در جمهوری اسلامی ایران: چشم‌انداز، اهداف و سیاست‌های پیشنهادی. مطالعات ملی، شماره 66، ص 3-21.
شفیعی­فر، محمد؛ خلیل­طهماسبی، نوذر (1395). باستان­گرایی و هویت ملی؛ تجدد و استبداد منور: از دیدگاه سیدحسن تقی­زاده و مجله کاوه. علوم سیاسی، سال 12، شماره 35، ص 27-52.
صالحی امیری، سیدرضا (1385). مدیریت منازعات قومی در ایران. تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک.
صالحی امیری، سیدرضا؛ نوبخت حقیقی، محمدباقر؛ ذره‌پرست ملک‌زاده، طاهره (1393). بررسی عوامل مؤثر بر ارتقای هویت ملی دانشجویان (مطالعه موردی: دانشجویان مدیریت امور فرهنگی دانشگاه جامع علمی- کاربردی رشت). راهبرد اجتماعی فرهنگی، سال3، شماره11، ص 97-116.
طاهری عطار، غزاله (1392). طراحی و تبیین الگوی ملت‌سازی پایدار. پژوهش‌های راهبردی سیاست، شماره 7، ص 34-67.
قاراخانی، معصومه (1390). پژوهش سیاست اجتماعی در ایران.  برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شماره 9، ص 123-148.
قاسمی، علی­اصغر؛ ابراهیم­آبادی، غلامرضا (1390). نسبت هویت ملی و وحدت ملی در ایران. راهبرد، شماره 59، ص 107-138.
قمری، داریوش (1384). همبستگی ملی در ایران. تهران: انتشارات تمدن ایرانی.
کرون، جیمز (1390). جامعه­شناسی مسائل اجتماعی. ترجمه مهرداد نوابخش و فاطمه کرمی. تهران: انتشارات جامعه­شناسان.
کریمی مله، علی (1393). امنیت جامعه‌ای و سیاسی از رهگذر سیاست‌گذاری اجتماعی. مطالعات راهبردی، شماره 65، ص 35-70.
کریمی، علی؛ قاسمی طوسی، سمیه (1393). سیاست‌گذاری اجتماعی و هویت‌سازی ملی. مطالعات ملی، شماره 58، ص 25-48.
کریمی، وهاب (1386). ضرورت یک سیاست اجتماعی در ایران. راهبرد، شماره 45، ص 153-172.
گار، تد رابرت (1378). اقلّیت‌ها، ملی‌گراها و برخوردهای سیاسی. ترجمه حمیدرضا کریمی. مطالعات راهبردی، شماره1، ص207-232.
نظری، علی­اشرف؛ سازمند، بهاره (1390). مدل­ها، الگوها و راهکارهای مدیریت تنوعات هویتی. در: مجتبی مقصودی. نهادهای اجتماعی و همبستگی ملی. تهران: انتشارات تمدن ایرانی.
وصالی، سعید؛ امیدی، رضا (1393). سیاست‌گذاری اجتماعی؛ زمینه­ها و رویکردها. برنامه­ریزی و بودجه، سال 19، شماره 1، ص 179-206.
 
Alcock, C., Daly, G. & Griggs, E. (2008). Introducing Social Policy. Harlow: Pearson Longman.
Beland, D. & Lecoures, A. (2008). Nationalismand Social Policy; the Politics of Territorial Solidarity. UK: Oxford University Press.
Bradshaw, J. (1972). The Concept of Social Need. London: Stateman and Nation Publishing.
Dani, A. & Haan, A. (2008). Inclusive State: Social Policy and Structural Inequalities. USA: The World Bank.
Law, A. & Moony, G. (2012). Develution in a Stateless Nation: Nation-building and Social Policy in Scotland. Social Policy and Administration, Vol.46, No.2, P.161-177.
Lewise, G., Sharon, G. & Clarke, J. (2000). Rethinking Social Policy. London: Sage.
Mahoney, J. & Rueschemeyer, D. (2003). Comparative Historical Analysis in the Social Sciences. Cambridge University Press.
Morgan, G. (2006). Images of Organization. London: Sage.
Mullard, M. & Spicker, P. (2006). Social Policy in Changing Society. London: Routledge.
Philips, D. (2006). Quality of Life; Concept, Policy and Practice. London: Routledge.
Poole, R. (2003). National Identity and citizenship. Identities. U.K. Black well publishing.
Scott, R.W. & Gerald, F.D. (2007). Organization and Organizing: Rational, Natural and Open System Perspectives. Pearson Prentice Hall.
Weick, K.E. (2006). Faith, Evidence, and Action: Better Guesses in an Unknowable World. Organization Studies, No.27, P.1723-1736.
Woodward, K. (2000). Questioning Identity: Gender, Class, Nation. London: Routledge.

  • تاریخ دریافت 04 بهمن 1400
  • تاریخ بازنگری 02 خرداد 1401
  • تاریخ پذیرش 18 خرداد 1401