بحران پژوهی جهان اسلام

بحران پژوهی جهان اسلام

فرایند هژمونی گفتمان اسلام سیاسی فقاهتی از خرداد 1342 تا خرداد 1360

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 هیأت علمی
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی
چکیده
انقلاب­ها را می­توان در سطوح ریشه­ها و دلایل؛ روندها ؛ پیامدها و نتایج تحلیل کرداین مقاله بر موضوع ریشه­های گفتمانی شکل گیری انقلاب و  نیز روند گذار به نظام پساپهلوی  متمرکز شده­است. انقلاب اسلامی حاصل رقابت گفتمان­های چپ، پهلویسم، اسلام سیاسی فقاهتی و ملی گرایی است که برای رسیدن به مقام هژمونی چندین دهه با هم منازعه داشتند.  رقابت و منازعات گفتمانی دهه­های1340تا 1360 بازه زمانی این مقاله را تشکیل می­دهد.  در این نوشتار با به کارگیری چارچوب نظری-روشی گفتمان به چراییِ یک برجسته­سازی و پیروزی و یک به حاشیه­رانی و شکست پرداخته است. چگونه گفتمان اسلام سیاسی فقاهتی در منازعه گفتمانیِ رخدادهای مرتبط با انقلاب در مقایسه با گفتمان ملی­گرای سیاسی-مدنی  از خرداد 1342 تا خرداد 1360برجسته شد؟ پاسخ این پرسش در قالب این فرضیه صورت­بندی شده­است:گفتمان اسلام سیاسی فقاهتی با برقراری تناسب بین استراتژی و کانونهای ابژه­ساز و ابژه­های گفتمانی و به کارگیری استراتژی­ها و تاکتیک­های(تکنولوژی)برجسته­سازی و به حاشیه­رانیِ سخت­افزاری و نرم­افزاریِ قدرت و همچنین به پشتوانه سوژگی امام خمینی، بیناگفتمانی استعاری و اسطوره­ای را مفصل­بندی کرد و در نهایت برجسته شد و هژمونی یافت اما گفتمان ملی­گرا به دلیل عدم برخورداری از موارد مذکور به حاشیه رانده شد و شکست خورد. فرضیه این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی پردازش شده­است.
 
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 15 آذر 1397
  • تاریخ بازنگری 20 دی 1397
  • تاریخ پذیرش 15 بهمن 1397