بحران پژوهی جهان اسلام

بحران پژوهی جهان اسلام

آغاز بحران غزه و عملیات طوفان الاقصا در چند رسانه انگلیسی‌زبان بر پایه نظریه گفتمان ون‌لیوون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار زبان شناسی، دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی
چکیده
عملیات طوفان الاقصی یک عملیات نظامی-اطلاعاتی مهم در تاریخ بحران فلسطین است و بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های جهان داشته است؛ رسانه‌هایی که می‌کوشند ضمن انتقال خبر، دیدگاه‌های ایدئولوژیک خود را منتقل کنند. نظریۀ «بازتاب بازیگران اجتماعی» ون‌لیوون (Van Leeuwen,2008) یکی از نظریه‌های تحلیل گفتمان انتقادی است که می‌کوشد دیدگاه‌های ایدئولوژیک نویسندگان متون را در بازتاب بازیگران یا مشارکان کنش‌های اجتماعی سیاسی نشان دهد. در این پژوهش ۴۰ مقاله از ۵ رسانۀ پرمخاطب انگلیسی زبان اسوشیتدپرس، سی.ان.ان، گاردین، تایم و اکونومیست منتشر شده در بازۀ زمانی ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تا ۱۴ اکتبر ۲۰۲۳ به صورت تصادفی انتخاب شد و در چهارچوب نظریۀ بازتاب بازیگران اجتماعی ون‌لیوون از نظر نوع ارجاع به حماس و اسرائیل به‌عنوان بازیگران عملیات طوفان‌الاقصی  بررسی شد. روش تحیقق توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری داده‌ها، کتابخانه‌ای و از طریق پایگاه اینترنتی این رسانه‌ها بوده است. فرضیۀ تحقیق عبارت است از اینکه: بازنمایی و ارجاع به حماس و اسرائیل به عنوان بازیگران اصلی این بحران در رسانه‌ها متفاوت است. نتایج این تحقیق نشان داد که رسانه‌های مورد مطالعه حماس را بیشتر به صورت صریح و اسرائیل را به صورت غیر صریح بازنموده‌اند و برای بازنمایی حماس بیشتر از فعالسازی، هویت‌دهی و ارزش‌دهی منفی و در سوی مقابل برای ارجاع به اسرائیل بیشتر از منفعل‌سازی، هویت‌دهی و ارزش‌دهی مثبت استفاده کرده‌اند. این نوع ارجاع نشان‌دهندۀ سعی رسانه‌ها در برجسته‌کردن نقش حماس در این بحران و ارائۀ چهره‌ای خشن از این گروه است که در مقابل اسرائیل منفعل و مظلوم بازنمایی شده است.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 14 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری 25 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 27 بهمن 1403