بحران پژوهی جهان اسلام

بحران پژوهی جهان اسلام

آینده پژوهی جایگاه ژئوپلیتیک رژیم صهیونیستی در منطقه غرب آسیا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 آینده پژوهی دانشکده حضرت ولیعصر(عج) دانشگاه جامع امام حسین(ع) تهران ایران
2 استادیار گروه آینده پژوهی، دانشکده حضرت ولیعصر(عج)، دانشگاه جامع امام حسین ، تهران، ایران، (نویسنده مسئول)
3 استادیار دانشکده مطالعات بین الملل، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
چکیده
وضعیت آینده جایگاه ژئوپلیتیکی رژیم صهیونیستی از منظر سرزمینی در محیط آشوبناک منطقه غرب آسیا متأثر از پیشران‌های مختلفی در ابعاد گوناگون اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، نظامی و فناوری می‌باشد. در این پژوهش با استفاده از رویکرد توصیفی‌ـ تحلیلی و با استفاده از روش ترکیبی به دنبال پاسخ به این سؤال بودیم که چارچوب مفهومی جایگاه ژئوپلیتیکی رژیم صهیونیستی در منطقه غرب آسیا چگونه قابل ترسیم می‌باشد. روش گردآوری داده‌ها به واسطه مرور منابع و مصاحبه بوده است. بر‌اساس نتایج به دست آمده از پژوهش، از تلفیق روندها، رویدادها، تصاویر و اقدامات و ساختارها و کارگزاران تأثیرگذار بر رژیم صهیونیستی؛ چارچوب مناسب آینده پژوهی جایگاه ژئوپلیتیکی رژیم صهیونیستی در منطقه غرب آسیا پیشنهاد شد. مهم‌ترین رویدادها و تصاویر عبارتند از عملیات طوفان الاقصی و شهادت رهبران جبهه مقاومت، طرح نیل تا فرات، تشکیل دولت جهانی یهود و تصویر قرآن کریم (آیه 4 و 5 سوره اسراء)؛ مهم‌ترین راهبردها یعنی راهبرد عادی‌سازی روابط، تهاجم همه جانبه، دکترین پیرامونی، خاورمیانه جدید و دستیابی گروه‌های مقاومت به فناوری‌های جدید نظامی، مهم‌ترین ساختار نظام بین‌الملل، ساختار تک-چندقطبی و کارگزاران تأثیرگذار نیز آمریکا، چین، روسیه، عربستان، ترکیه و ایران هستند.


کلیدواژه‌ها

بهجت، جودت. (1389). اسرائیل و خلیج‌فارس: گذشته و آینده، ترجمه: علیرضا قربان پور و امیرمحمد حاجی یوسفی. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق(ع).
تارین، مصطفی. (1401). پیامدهای بحران هویت در ناامنی هستی شناختی و راهبردهای سیاست خارجی رژیم صهیونیستی (رساله دکتری). دانشکده ادبیات و علوم انسانی ، دانشگاه گیلان.
جمشیدی، طاهره. (۱۴۰۱). جایگاه رژیم صهیونیستی در افق خاورمیانه ۲۰۳۰ (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.
رجبی، محمد. (1400). راهبردهای سیاسی و امنیتی رژیم صهیونیستی در جهان اسلام. فصلنامه علمی مطالعات دفاع مقدس. 7(4)، 179-201.
رکابیان، رشید، پادروند، مهدی و عزتی، محسن. (1403). طوفان الاقصی و تأثیر آن بر بحران امنیتی و سیاسی اسرائیل. بحران‌پژوهی جهان اسلام، 11(1)، 139-117.
زین‌العابدین، یوسف و جمشیدپور، ایمان. (1399). آینده‌پژوهی تأثیر ژئوپلیتیکی پیشران‌های جنگ، عرب، نفت بر مرکز جهان اسلام. پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، 10(1)، 247-261
شوارتز، پیتر(1389). هنر دورنگری: برنامه‌ریزی برای آینده در دنیای با عدم قطعیت (ترجمه عزیز علیزاده). تهران: موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
طاهری، ابراهیم و سعیدی، سید حامد. (1403). بررسی مقایسه‌ای راهبرد سیاسی‌ـ امنیتی ایران و اعراب در مواجهه با رژیم صهیونیستی از 1979 تا 2023. بحران‌پژوهی جهان اسلام، 11(4)،45-28.
طیرانی شعرباف، محمدرضا و درخشه، جلال. (1399). فرآیند دولت‌ـ ملت‌سازی در اسرائیل؛ چالشی در مسیر ماندگاری و بقا. پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، 10(2)، 1-29.
کاستروم، گرگ. (1399). پایان اسرائیل: فروپاشی از درون (ترجمه احسان محمدی و محمدجواد اخوان). تهران: انتشارات دیدمان.
کثیری‌نژاد، سهیل. (1400). جغرافیای سیاسی رژیم صهیونیستی. تهران: انتشارات معارف.
کدخدایی، عباسعلی و طحان‌نظیف، هادی. (1393). تأثیر ساختارهای حکومتی بر ماهیت نظام سیاسی از منظر عاملیت و ساختار. دانش حقوق عمومی، 3(10)، 68-45.
لعل‌علیزاده، محمد و دیانت، محسن. (1400). آینده‌پژوهی و سناریوسازی جایگاه قدرت منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران. مطالعات قدرت نرم، 11(1)، 224-195.
مقومی، علیرضا(1400). پیامدهای ویژگی‌های ژئوپلیتیک رژیم صهیونیستی بر امنیت ملی آن (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران.
موسوی‌زاده، علیرضا و جاودانی‌مقدم، مهدی. (1387). جایگاه استراتژیک کردستان عراق در سیاست خارجی اسرائیل و الزامات سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری، 11(5)، 223-201.
میرحسینی، فرشته. (1400). سناریوهای پیش‌روی آینده جایگاه ژئوپلیتیکی ایران. تهران: انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی.
نوروزی‌آزارکی، سعید. (1398). بررسی آینده‌پژوهی تقابل ژئوپلیتیکی شیعه و رژیم صهیونیسم در جنوب غرب آسیا (پایان‌نامه ارشد). دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رشت.
Dator, James. (2005). Futures studies as an applied science. London: Routledge Publishing.
Goll, Edgar, Colombo, Silvia & Soler i Lecha, Eduard. (2019). Imagining futures for the Middle East and North Africa. MENARA Final Report, No. 2, 2–53.
Litvak, Meir, Landau, Emily & Kam, Ephraim. Iran in a changing strategic environment. Israel: Memorandum Publisher.
Wendel, Bell. (1997). Foundations for Future Studies: Humanities for the New Era. London: Routledge Publishing.