بحران پژوهی جهان اسلام

بحران پژوهی جهان اسلام

تحلیل گفتمان پوشش رسانه‌های جریان اصلی آمریکا از جنگ 2023 غزه در پرتو مربع ایدئولوژیک ون دایک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران
2 دانشکده معارف دانشگاه امام صادق (ع)
10.22034/csiw.2026.736814
چکیده
رسانه‌ها با شکل‌دهی به روایت‌های مسلط در عرصه گفتمانی، پس زمینه‌های ذهنی مخاطبان را به صورت هدفمند مهندسی می‌کنند. این پژوهش با هدف تحلیل گفتمان پوشش رسانه‌های غربی از جنگ ۲۰۲۳ غزه، در چارچوب نظری «مربع ایدئولوژیک» تئون ون دایک و با روش تحلیل گفتمان انتقادی انجام شده است. پرسش اصلی تحقیق آن است که راهبردها و الگوهای پوشش رسانه‌ای غربی از این جنگ، چه تصویری از کنشگران درگیر و ماهیت منازعه در ذهن مخاطبان جهانی ترسیم می‌کند؟ فرضیه اصلی پژوهش بیان می‌دارد که رسانه‌های غربی با استفاده از الگوهای گزینشی منبع‌یابی، از طریق دوگانه‌سازی گفتمانی «ما» (غرب، اسرائیل) در برابر «دیگری» (فلسطینیان، حماس)، به بازتولید سلطه ایدئولوژیک و مشروعیت‌بخشی به کنش‌های اسرائیل کمک کرده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که رسانه‌های جریان اصلی آمریکا، با بهره‌گیری از راهبردهایی همچون تأکید بر اعمال مثبت اسرائیل، برجسته‌سازی «حق دفاع مشروع»، اهریمن‌سازی از حماس، و حذف یا تضعیف روایت‌های فلسطینی، در شکل‌دهی به افکار عمومی نقش فعالی ایفا کرده‌اند. این رسانه‌ها از طریق ساختارهای زبانی و مفهومی، به بازنمایی گزینشی وقایع جنگ پرداخته و با تکرار چارچوب‌های خبری خاص، تصویر منفی و خنثی‌شده‌ای از مقاومت فلسطین ارائه کرده‌اند.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 30 خرداد 1405

  • تاریخ دریافت 01 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 25 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 08 شهریور 1404